Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

कुतः पंचनदं नाम तस्य तीर्थस्य षण्मुख । कुतश्च सर्वतीर्थेभ्यस्तदासीत्पावनं परम्

kutaḥ paṃcanadaṃ nāma tasya tīrthasya ṣaṇmukha | kutaśca sarvatīrthebhyastadāsītpāvanaṃ param

Ô Ṣaṇmukha, pour quelle cause ce tīrtha reçut-il le nom de « Pañcanada » ? Et pour quelle raison devint-il le purificateur suprême parmi tous les gués sacrés ?

कुतःfrom where/why
कुतः:
Hetu/Prashna (Cause-query/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय, प्रश्नार्थक (interrogative adverb: whence/why)
पञ्चनदम्Pañcanada
पञ्चनदम्:
Karma (Object of ‘name’/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + नद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; नामरूपेण
नामas the name
नाम:
Sambandha (Naming particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle: ‘called/namely’)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तीर्थस्यof the tīrtha
तीर्थस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
षण्मुखO Six-faced one (Ṣaṇmukha)
षण्मुख:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (8th/Vocative), एकवचन; बहुव्रीहि (षण् मुखानि यस्य)
कुतःfrom where/why
कुतः:
Hetu/Prashna (Cause-query/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय, प्रश्नार्थक (interrogative adverb)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction: and)
सर्व-तीर्थेभ्यःfrom all tīrthas
सर्व-तीर्थेभ्यः:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; कर्मधारय (सर्वाणि तीर्थानि)
तत्that (tīrtha)
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
पावनम्purifying
पावनम्:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषण
परम्supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

Agastya (addressing Skanda/Ṣaṇmukha)

Tirtha: Pañcanada-tīrtha

Type: ghat

Listener: Ṣaṇmukha (Skanda) addressed by the questioner

Scene: A disciple or sage addresses Ṣaṇmukha (Skanda) with folded hands, pointing toward a river-ford; the question hangs in the air as a narrative portal, with Kāśī’s ghats and temples in the background.

Ṣaṇmukha (Skanda)
P
Pañcanada Tīrtha

FAQs

Sacred places are not random: their names and powers are rooted in divine events and dharmic causes, inviting inquiry and faithful understanding.

Pañcanada Tīrtha in Kāśī, whose name and exceptional purifying power are being requested for explanation.

None directly; the verse functions as a formal question that introduces the tīrtha’s origin-story and merits.