Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

kāśībhayaharo nityamaiśyāṃ śālakaṭaṃkaṭāt | trimukho nāma vighneśaḥ kapisiṃhadvipānanaḥ

Au nord-est, à Śālakaṭaṃkaṭa, se tient Vighneśa nommé Trimukha — aux trois visages, singe, lion et éléphant — qui, sans cesse, ôte la peur à Kāśī.

काशीभयहरःthe remover of Kāśī’s fear
काशीभयहरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशीभयहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—काशी + भय + हर (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘काश्याः भयम्’ इति)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रायः)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb)
ऐश्याम्in the north-east (Īśāna) direction
ऐश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऐशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (दिशि/कोणे)
शालकटंकटात्from (the place called) Śālakaṭaṃkaṭa
शालकटंकटात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootशालकटंकट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; समासः—शालक + टंकट (तत्पुरुष; स्थान/नाम-रूप)
त्रिमुखःthree-faced
त्रिमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—त्रि + मुख (कर्मधारय)
नामby name
नाम:
Sambandha/Avyaya (Appositive particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे (particle meaning ‘by name’)
विघ्नेशःVighneśa (Lord of obstacles)
विघ्नेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्नेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—विघ्न + ईश (षष्ठी-तत्पुरुष)
कपिसिंहद्विपाननःhaving faces like a monkey, lion, and elephant
कपिसिंहद्विपाननः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि + सिंह + द्विप + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कपि-सिंह-द्विप (द्वन्द्व) + आनन (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-प्रायः: ‘कपिसिंहद्विपाननः’ = ‘कपि-सिंह-द्विप-आननयुक्तः’)

Skanda

Tirtha: Śālakaṭaṃkaṭa Trimukha Vighneśa

Type: kshetra

Scene: Trimukha Vināyaka in the north-east quarter: a single body with three faces—kapi (monkey), siṃha (lion), and gaja (elephant)—radiating protective power; frightened pilgrims regain composure as a dark ‘bhaya’ mist disperses.

V
Vighneśa (Gaṇeśa)
T
Trimukha
Ś
Śālakaṭaṃkaṭa
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī’s Vināyakas are portrayed as living guardians; Trimukha is invoked as a steady remover of fear.

Śālakaṭaṃkaṭa in the north-east quarter of Kāśī’s sacred landscape.

Implicit worship/approach of Vighneśa; the verse mainly identifies the form and location rather than detailing a procedure.