Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 63

Devanagari script

त्र्यहमुष्णाः पिबेदापस्त्र्यहमुष्णं पयः पिबेत् । त्र्यहमुष्णघृतं प्राश्य वायुभक्षो दिनत्रयम्

Transliteration

tryahamuṣṇāḥ pibedāpastryahamuṣṇaṃ payaḥ pibet | tryahamuṣṇaghṛtaṃ prāśya vāyubhakṣo dinatrayam

Translation

Pendant trois jours, qu’il boive de l’eau tiède; pendant trois jours, du lait tiède; pendant trois jours, qu’il prenne du ghee tiède; et pendant trois jours, qu’il ne se nourrisse que d’air.

Word by Word

• त्र्यहम्: for three days
• त्र्यहम्: Karma (Object/कर्म; कालाधिकरणार्थे)
• Type: Noun
• Root: त्र्यह (प्रातिपदिक; त्रि + अहन्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालपरिमाणवाचक

• उष्णाः: warm
• उष्णाः: Karta (Subject/कर्ता; विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (आपः इति)

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• आपः: water
• आपः: Karma (Object/कर्म; पानस्य)
• Type: Noun
• Root: अप्/आप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; नित्यबहुवचन

• त्र्यहम्: for three days
• त्र्यहम्: Karma (Object/कर्म; कालाधिकरणार्थे)
• Type: Noun
• Root: त्र्यह (प्रातिपदिक; त्रि + अहन्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालपरिमाणवाचक

• उष्णम्: warm
• उष्णम्: Karma (Object/कर्म; विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (पयः इति)

• पयः: milk
• पयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पयस्/पयः (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• त्र्यहम्: for three days
• त्र्यहम्: Karma (Object/कर्म; कालाधिकरणार्थे)
• Type: Noun
• Root: त्र्यह (प्रातिपदिक; त्रि + अहन्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालपरिमाणवाचक

• उष्णघृतम्: warm ghee
• उष्णघृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उष्ण + घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (उष्णं घृतम्)

• प्राश्य: having consumed
• प्राश्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-अश् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having eaten/taken’

• वायुभक्षः: subsisting on air
• वायुभक्षः: Karta (Subject/कर्ता; विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वायु + भक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (वायुः भक्ष्यः यस्य/वायुमेव भक्षयति) अर्थे ‘living on air’

• दिनत्रयम्: for three days
• दिनत्रयम्: Karma (Object/कर्म; कालाधिकरणार्थे)
• Type: Noun
• Root: दिन + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कालपरिमाणवाचक (accusative of duration)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa discourse, typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sequential depiction of the Tapta-kṛcchra: steaming water sips, then milk, then ghee, finally the ascetic in breath-centered stillness, with Kāśī ghats as backdrop.

Characters & Entities

• Tapta-kṛcchra (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Step-by-step austerity trains detachment and steadiness, making the body and mind fit for higher dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the narrative setting; the city’s spiritual authority contextualizes these expiations.

What ritualistic prescription is mentioned?

A 12-day regimen in four three-day phases: warm water, warm milk, warm ghee, and air-only sustenance.