Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 29

सर्वतीर्थावगाहाच्च यावज्जन्म यदर्ज्यते । तदानंदवने प्राप्यं मणिकर्ण्येकमज्जनात्

sarvatīrthāvagāhācca yāvajjanma yadarjyate | tadānaṃdavane prāpyaṃ maṇikarṇyekamajjanāt

Le mérite acquis en une vie entière en se baignant dans tous les tīrtha, ce même mérite s’obtient à Ānandavana (Kāśī) par une seule immersion à Maṇikarṇikā.

सर्वतीर्थावगाहात्from bathing in all sacred fords
सर्वतीर्थावगाहात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व-तीर्थ-अवगाह (प्रातिपदिक; अवगाह < अव√गाह् (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां तीर्थानाम् अवगाहः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यावत्-जन्मfor as long as one lives
यावत्-जन्म:
Adhikarana (Temporal locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयावत्-जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘as long as life’)
यत्whatever (that which)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अर्ज्यतेis obtained/earned
अर्ज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ज् (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तद्-शब्दः (correlative)
आनन्दवनेin Ānandavana
आनन्दवने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआनन्द-वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (आनन्दस्य वनम्)
प्राप्यम्is attainable
प्राप्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्राप्य (कृदन्त; √आप् (धातु) + प्र)
Formभाव्य/योग्यतार्थक कृदन्त (gerundive/तव्यत्-प्रत्ययार्थ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम्
मणिकर्ण्येकमज्जनात्from a single dip at Maṇikarṇī
मणिकर्ण्येकमज्जनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमणिकर्णी-एक-मज्जन (प्रातिपदिक; मज्जन < √मज्ज् (धातु))
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मणिकर्ण्यां एकं मज्जनम्)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration to Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā (Ānandavana, Kāśī)

Type: ghat

Listener: Ṛṣis/saints (typical Purāṇic audience)

Scene: Dawn on the Gaṅgā at Maṇikarṇikā: pilgrims descend stone steps, a single devotee immerses while temple spires and cremation fires glow in the background, suggesting Kāśī’s union of tīrtha and mokṣa.

Ā
Ānandavana
M
Maṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī’s Maṇikarṇikā is praised as supremely efficacious—one sincere act there equals vast pilgrimage-merit.

Maṇikarṇikā in Ānandavana (Kāśī/Vārāṇasī).

Snāna (a single ritual immersion) in Maṇikarṇikā.