Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 14
Devanagari script
निशम्येति विधेर्वाक्यं नर्मदा सरिदुत्तमा । धातुर्वरं परित्यज्य प्राप्ता वाराणसीं पुरीम्
Transliteration
niśamyeti vidhervākyaṃ narmadā sariduttamā | dhāturvaraṃ parityajya prāptā vārāṇasīṃ purīm
Translation
Entendant ces paroles de Vidhi (Brahmā), la Narmadā — la plus excellente des rivières — mit de côté la grâce du Créateur et parvint à la cité de Vārāṇasī.
Word by Word
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√śam (शम् धातु) + नि (उपसर्ग) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); 'निशम्य' = श्रुत्वा/आकर्ण्य
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
विधेःof Brahmā / the Ordainer
विधेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वाक्यम्statement, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnarmadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सरित्-उत्तमाthe best of rivers
सरित्-उत्तमा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarit + uttamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमा सरित्)
धातुर्वरम्the excellent abode/place
धातुर्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhātur + varam (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धातोः वरम् = श्रेष्ठं स्थानम्/उत्तमं धाम)
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√tyaj (त्यज् धातु) + परि (उपसर्ग) (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
प्राप्ताarrived, reached
प्राप्ता:
Kriya (Main predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√āp (आप् धातु) + प्र (उपसर्ग) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (she arrived)
वाराणसीम्Vārāṇasī
वाराणसीम्:
Karma (Destination as object/कर्म)
TypeNoun
Rootvārāṇasī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; वाराणसीम् इति विशेष्य-सम्बन्ध
Speaker
Skanda (narrating)
Characters & Entities
V
Vidhi (Brahmā)N
NarmadāV
Vārāṇasī (Kāśī)FAQs
When higher sacred purpose calls, even a promised boon is secondary to reaching the supreme tīrtha—Kāśī.
Vārāṇasī (Kāśī) is explicitly named as the destination of Narmadā.
Implicitly, tīrtha-yātrā (pilgrimage) to Kāśī is valorized.