Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

छागवक्त्रो विरूपास्यो दधीचि परिधिक्कृतः । प्रायश्चित्तविधानार्थं सूपदिष्टः स्वयंभुवा

Transliteration

chāgavaktro virūpāsyo dadhīci paridhikkṛtaḥ | prāyaścittavidhānārthaṃ sūpadiṣṭaḥ svayaṃbhuvā

Translation

Avec un visage de bouc et une face défigurée—objet de blâme de la part de Dadhīci—il fut dûment instruit par Svayambhū (Brahmā) de la juste manière d’accomplir le prāyaścitta (expiation).

Word by Word

• छागवक्त्रः: having a goat-face
• छागवक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: छाग (प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (छागस्य वक्त्रम् यस्य)

• विरूपास्यः: with a deformed mouth/face
• विरूपास्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विरूप (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (विरूपम् आस्यम्)

• दधीचिः: Dadhīci (sage)
• दधीचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दधीचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• परिधिक्कृतः: encircled/placed within a boundary
• परिधिक्कृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: परिधि (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—‘परिधिना कृतः/परिधौ कृतः’ (encircled/placed within a boundary)

• प्रायश्चित्तविधानार्थम्: for the purpose of prescribing expiation
• प्रायश्चित्तविधानार्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रायश्चित्त (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (प्रायश्चित्तस्य विधानस्य अर्थम्)

• सूपदिष्टः: well instructed/advised
• सूपदिष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + उप (उपसर्ग) + दिश् (धातु)
• Form: दिश्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गयुक्तः (सुप्रकारेण उपदिष्टः)

• स्वयंभुवा: by Svayambhū (Brahmā)
• स्वयंभुवा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्वयंभू (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

Speaker

Skanda (continuing the narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (implicit frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A disgraced being with a goat-like face stands humbled; the sage Dadhīci’s reproach is implied; Brahmā (Svayambhū) instructs calmly, holding a manuscript/lotus, indicating the codified method of expiation.

Characters & Entities

• Dakṣa
• Dadhīci
• Svayambhū (Brahmā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Moral and ritual order (dharma) includes prāyaścitta: after wrongdoing, one should accept correction and follow prescribed atonement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Kāśī-centered Dakṣeśvara account, setting up why Dakṣa seeks purification connected to Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prāyaścitta-vidhāna—formal procedures of expiation—are explicitly indicated (details follow in the broader narrative).