Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19
Devanagari script
स्वेषु स्वेषु च धर्मेषु कच्चिद्वर्णाश्रमास्तथा । निष्ठावंतो हि तिष्ठंति प्रहृष्टेंद्रियमानसाः
Transliteration
sveṣu sveṣu ca dharmeṣu kaccidvarṇāśramāstathā | niṣṭhāvaṃto hi tiṣṭhaṃti prahṛṣṭeṃdriyamānasāḥ
Translation
Ceux des varṇa et des āśrama demeurent-ils fermes dans leurs devoirs propres, établis avec les sens et l’esprit joyeux et élevés ?
Word by Word
स्वेषुin their own
स्वेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; स्व-शब्दः (own)
स्वेषुrespective
स्वेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
धर्मेषुin duties/laws
धर्मेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
कच्चित्whether (indeed)?
कच्चित्:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकच्चित् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-निपात
वर्णाश्रमाःthe varṇas and āśramas
वर्णाश्रमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ण + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—वर्णाः च आश्रमाः च (इतरेतर-द्वन्द्व)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (so/likewise)
निष्ठावन्तःsteadfast/faithful
निष्ठावन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिष्ठा + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; वत्-प्रत्ययान्त (possessive adjective: 'having steadfastness')
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
तिष्ठन्तिthey remain/stand
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु-रूपम्: तिष्ठति-आदेश (स्था → तिष्ठ)
प्रहृष्टेन्द्रियमानसाःwith delighted senses and mind
प्रहृष्टेन्द्रियमानसाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + इन्द्रिय + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—प्रहृष्टे इन्द्रिये च मनश्च यस्य (कर्मधारय-समाहार/बहुपद-विशेषणप्राय)
Speaker
Śiva (Śambhu)
Characters & Entities
V
Varṇāśrama-dharmaFAQs
Inner joy and social harmony arise when individuals faithfully perform their rightful duties with disciplined senses and mind.
No specific tīrtha is named; the verse describes dharmic stability within the Kāśī narrative horizon.
None specific; it recommends steadfast adherence to one’s prescribed dharma (varṇa/āśrama duties).