Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 86

Devanagari script

अन्यत्रापि हि यो लिंगं समर्चयति सन्मतिः । तस्यापि वांछितं देयं किंपुनर्योविकाशिकम्

Transliteration

anyatrāpi hi yo liṃgaṃ samarcayati sanmatiḥ | tasyāpi vāṃchitaṃ deyaṃ kiṃpunaryovikāśikam

Translation

Même celui qui, d’esprit noble, adore dûment le Liṅga ailleurs doit recevoir le bienfait désiré ; combien plus encore celui qui l’adore à Kāśī !

Word by Word

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘अन्यस्मिन् स्थाने’

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle): समुच्चय/अपि-भाव

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle): हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक-यः (relative pronoun)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समर्चयति: worships, honors
• समर्चयति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अर्च् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान/present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• सन्मतिः: a good-minded person
• सन्मतिः: Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सन्मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणभावे ‘सत्-मतिः’ = शुभबुद्धिः

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle): अपि-भाव

• वाञ्छितम्: the desired (boon)
• वाञ्छितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वाञ्छ्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘इष्टम्/desired’

• देयम्: should be given
• देयम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: देय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय/कर्तव्यार्थ (यत्) ‘दातव्यम्/should be given’

• किम्: what (then)
• किम्: Sambandha (Interrogative particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोग (निपातवत्) ‘किं पुनः’ इत्यस्य अङ्ग

• पुनः: again; moreover
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): पुनरुक्ति/अधिक्य

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘किं पुनर् यः…’

• विकाशिकम्: (unclear term) ‘vikāśika’
• विकाशिकम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विकाशिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (अर्थः अनिश्चित/पाठभेदसम्भव)

Speaker

Śiva (Devadeva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Tvāṣṭra/Viśvakarman and/or the assembled interlocutors of the chapter (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers bilva leaves, water, and flowers to a Śiva-liṅga; behind, the luminous skyline of Kāśī with ghāṭs and temple spires suggests the ‘how much more in Kāśī’ escalation of grace.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worship of Śiva’s Liṅga is fruitful everywhere, but Kāśī magnifies the merit and hastens the granting of boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), celebrated as a uniquely potent field for Śiva-worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Samarcana—proper worship/adoration of the Śiva-liṅga, with the implication that doing so in Kāśī yields superior results.