Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

Devanagari script

काश्यां सा भूमिरुद्दिष्टा श्वेतद्वीप इति द्विजैः । तत्र पुण्यार्जनं कृत्वा श्वेतद्वीपाधिपो भवेत्

Transliteration

kāśyāṃ sā bhūmiruddiṣṭā śvetadvīpa iti dvijaiḥ | tatra puṇyārjanaṃ kṛtvā śvetadvīpādhipo bhavet

Translation

À Kāśī, cette étendue de terre est dite par les deux-fois-nés «Śvetadvīpa». Ayant amassé du mérite en ce lieu, on devient seigneur en Śvetadvīpa.

Word by Word

• काश्याम्: in Kāśī
• काश्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• सा: that (she/it)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• भूमिः: land, ground
• भूमिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उद्दिष्टा: is designated/called
• उद्दिष्टा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्+दिश् (धातु) + क्त-प्रत्यय (कृदन्त)
• Form: कृदन्त-भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate)

• श्वेतद्वीपः: Śvetadvīpa (the White Island)
• श्वेतद्वीपः: Pratipadya (Predicate-noun/विधेय)
• Type: Noun
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (श्वेतः द्वीपः)

• इति: thus, as
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/नामनिर्देशार्थक (quotative particle)

• द्विजैः: by the twice-born (Brahmins)
• द्विजैः: Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• पुण्यार्जनम्: acquisition of merit
• पुण्यार्जनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक) + अर्जन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (पुण्यस्य अर्जनम्)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा-प्रत्यय (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकाल (having done)

• श्वेतद्वीपाधिपः: lord of Śvetadvīpa
• श्वेतद्वीपाधिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्वेतद्वीप (श्वेत+द्वीप; प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्वेतद्वीपस्य अधिपः)

• भवेत्: would become / may become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Speaker

Skanda (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śvetadvīpa (Kāśī-antar-gata kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous white-hued quarter of Kāśī, with white lotuses and radiant light; brāhmaṇas point out the boundary stones of ‘Śvetadvīpa’ while pilgrims perform quiet japa and dāna, and a faint vision of Vaikuṇṭha-like splendor overlays the city.

Characters & Entities

• Kāśī
• Śvetadvīpa
• Dvijas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī contains inner sacred zones; merit earned in such kṣetras is said to elevate the devotee to exalted realms.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Kāśī-region identified as Śvetadvīpa (a sanctified kṣetra/zone).

What ritualistic prescription is mentioned?

General prescription of puṇyārjana—performing meritorious acts (pilgrimage, worship, vows, charity) in that region.