Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

नरनारायणाख्यं हि ततस्तीर्थं शुभप्रदम् । तत्तीर्थमज्जनात्पुंसां गर्भवासः सुदुर्लभः

naranārāyaṇākhyaṃ hi tatastīrthaṃ śubhapradam | tattīrthamajjanātpuṃsāṃ garbhavāsaḥ sudurlabhaḥ

Après cela se trouve le tīrtha nommé Nara-Nārāyaṇa, dispensateur d’heureux présages. En s’y baignant, la demeure dans le sein maternel devient extrêmement rare pour les hommes (la renaissance s’amoindrit).

nara-nārāyaṇa-ākhyamnamed ‘Nara-Nārāyaṇa’
nara-nārāyaṇa-ākhyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnara (प्रातिपदिक) + nārāyaṇa (प्रातिपदिक) + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः: ‘nara-nārāyaṇa iti ākhyā yasya’—विशेषणम् (qualifying tīrtham)
hiindeed
hi:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle) — हेतौ/निश्चये ‘indeed/for’
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण: ‘thereafter’
tīrthamthe tīrtha
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
śubha-pradambestowing auspiciousness
śubha-pradam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक) + prada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: ‘śubhaṃ pradadāti’—विशेषणम्
tatof that
tat:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (pronoun) — ‘of that’
tīrtha-majjanātfrom bathing/immersion in the tīrtha
tīrtha-majjanāt:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + majjana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; तत्पुरुषः: ‘tīrthe majjanam’; ‘-āt’ = ‘from/by (as cause)’
puṃsāmof men/people
puṃsām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpuṃs (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
garbha-vāsaḥdwelling in the womb (rebirth)
garbha-vāsaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgarbha (प्रातिपदिक) + vāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः: ‘garbhe vāsaḥ’
su-durlabhaḥvery hard to obtain (i.e., becomes rare)
su-durlabhaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय-उपसर्ग/उपपद) + durlabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः/उपपद-समासः: ‘ati-durlabhaḥ’—विशेषणम् (qualifying garbhavāsaḥ)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Nara-Nārāyaṇa-tīrtha

Type: ghat

Scene: Two serene ascetic figures (Nara and Nārāyaṇa) seated in meditation posture, with a small Kāśī tīrtha pool/ghāṭ in the foreground; pilgrims bathe quietly; the city’s temples rise softly behind mist.

N
Nara-Nārāyaṇa-tīrtha
N
Nara
N
Nārāyaṇa
K
Kāśī (Vārāṇasī)
G
Garbha-vāsa

FAQs

Sacred geography is portrayed as a path to liberation: tīrtha-bathing can weaken the bondage of repeated birth.

Nara-Nārāyaṇa-tīrtha in Kāśī.

Majjana/Snāna—ritual immersion or bathing in the tīrtha.