Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

स्कंद उवाच । चिरयत्सुगणेष्वेषु चतुर्ष्वपिगणेश्वरः । महिमानं महत्त्वं तु तत्काश्याः पर्यवर्णयत्

skaṃda uvāca | cirayatsugaṇeṣveṣu caturṣvapigaṇeśvaraḥ | mahimānaṃ mahattvaṃ tu tatkāśyāḥ paryavarṇayat

Skanda dit : Parmi ces quatre illustres assemblées de Gaṇas, Gaṇeśvara, leur seigneur, exposa pleinement la gloire et la grandeur de cette Kāśī.

स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातुः—वच् (भाषणे)
चिरयत्सुamong the long-lasting/ancient
चिरयत्सु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'चिर' (दीर्घकाल) विशेषणरूपेण—'चिरयत्सु' = 'दीर्घकाल-स्थितेषु'
गणेषुamong the groups
गणेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
एषुin/among these
एषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
चतुषुamong the four
चतुषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
गणेश्वरःthe lord of the groups (Gaṇeśvara)
गणेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः—गणानाम् ईश्वरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
महिमानम्glory
महिमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
महत्त्वम्greatness
महत्त्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण (referring to Kāśī)
काश्याःof Kāśī
काश्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
पर्यवर्णयत्described fully
पर्यवर्णयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + वर्णय् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; धातुः—वर्णय् (वर्णने) उपसर्गः—परि

Skanda

Tirtha: Kāśī (as praised by Gaṇeśvara)

Type: kshetra

Scene: Skanda speaks in a celestial hall; four noble gaṇas stand nearby, and Gaṇeśvara, their lord, gestures as if recounting Kāśī’s glory—visions of Kāśī’s ghāṭas and temples appear like a luminous panorama behind them.

S
Skanda
G
Gaṇeśvara
G
Gaṇa
K
Kāśī

FAQs

The text signals authoritative praise of Kāśī, framing its māhātmya as taught by exalted divine attendants.

Kāśī as a whole (the sacred city), whose mahimā is being formally described.

No specific rite is prescribed here; it introduces the authoritative narration of Kāśī’s greatness.