Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 86

दीक्षितो वा दिवाकीर्तिः पंडितो वाप्यपंडितः । तुल्यो मे मोक्षदीक्षायां संप्राप्य मणिकर्णिकाम्

dīkṣito vā divākīrtiḥ paṃḍito vāpyapaṃḍitaḥ | tulyo me mokṣadīkṣāyāṃ saṃprāpya maṇikarṇikām

Qu’il soit initié, célèbre comme la clarté du jour, savant ou non-savant—parvenu à Maṇikarṇikā, tous sont égaux dans mon dīkṣā vers la délivrance.

दीक्षितःinitiated
दीक्षितः:
कर्ता/विषय (Subject complement)
TypeAdjective
Rootदीक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
दिवाकीर्तिःDivākīrti (a person)
दिवाकीर्तिः:
कर्ता/विषय (Subject complement)
TypeNoun
Rootदिवाकीर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नाम/व्यक्तिवाचक)
पण्डितःa learned man
पण्डितः:
कर्ता/विषय (Subject complement)
TypeNoun
Rootपण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (or)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
अपण्डितःan unlearned man
अपण्डितः:
कर्ता/विषय (Subject complement)
TypeNoun
Rootअ (नञ्-उपसर्ग) + पण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समास (negation)
तुल्यःequal
तुल्यः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootतुल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सः/एषः implied)
मेto me / of me
मे:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (enclitic)
मोक्ष-दीक्षायाम्in the initiation into liberation
मोक्ष-दीक्षायाम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + दीक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मोक्षस्य दीक्षायाम्)
संप्राप्यhaving reached/attained
संप्राप्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to implied main verb)
TypeVerb
Rootसम्+प्र+आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
मणिकर्णिकाम्Maṇikarṇikā
मणिकर्णिकाम्:
कर्म (Object of gerund)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Purāṇic audience within Kāśīkhaṇḍa narration

Scene: On the ghāṭa steps of Maṇikarṇikā, a line of diverse figures—initiated ascetic, renowned scholar, ordinary laborer—stand equally before a radiant Śiva-liṅga; a single stream of light touches all, symbolizing mokṣa-dīkṣā.

M
Maṇikarṇikā
M
Mokṣa-dīkṣā
K
Kāśī (Varanasi)

FAQs

In Maṇikarṇikā’s liberating sphere, spiritual privilege is leveled—liberation is offered without discrimination.

Maṇikarṇikā in Kāśī (Varanasi).

Mokṣa-dīkṣā (initiation into liberation) is referenced as being granted upon reaching Maṇikarṇikā.