Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 28›Shloka 47
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

Devanagari script

धर्मेश्वरं यः सकृदेव मर्त्यो विलोकयिष्यत्यवदातबुद्धिः । स्नात्वा पुरस्तेऽत्र च धर्मतीर्थे न तस्य दूरे पुरुषार्थसिद्धिः

Transliteration

dharmeśvaraṃ yaḥ sakṛdeva martyo vilokayiṣyatyavadātabuddhiḥ | snātvā puraste'tra ca dharmatīrthe na tasya dūre puruṣārthasiddhiḥ

Translation

Tout mortel qui, l’esprit purifié, contemple Dharmeśvara ne fût-ce qu’une seule fois—et se baigne ici devant toi au Dharma-tīrtha—trouvera tout proche l’accomplissement des buts de la vie.

Word by Word
धर्मेश्वरम्Lord of Dharma (Dharmeśvara)
धर्मेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य ईश्वरः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (relative pronoun: who)
सकृत्once
सकृत्:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/परिमाणवाचक (once)
एवindeed
एव:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/only)
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
विलोकयिष्यतिwill behold
विलोकयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√लोक् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
अवदातबुद्धिः(one) of pure mind
अवदातबुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवदात + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (अवदाता बुद्धिः यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; (as adjective-noun: one of pure intellect)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive: having bathed)
पुरःbefore/in front
पुरः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; देशवाचक (in front/before)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी विभक्ति; एकवचन; (genitive: of you/your)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
धर्मतीर्थेat the Dharma-tīrtha
धर्मतीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (धर्मस्य तीर्थम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; (locative singular)
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation: not)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन; (genitive: of him)
दूरेfar
दूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; (locative used adverbially: far away)
पुरुषार्थसिद्धिःattainment of human goals
पुरुषार्थसिद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुषार्थ + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (पुरुषार्थस्य सिद्धिः); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
Speaker

Śiva (deduced, addressing Dharma)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharma-tīrtha (near Dharmeśvara)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Dharma (Dharmarāja)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim with a calm, purified mind bathes at Dharma-tīrtha and then beholds the Dharmeśvara liṅga once, receiving near-at-hand puruṣārtha fulfillment.

Characters & Entities
D
Dharmeśvara
D
Dharma-tīrtha
K
Kāśī (implied)

FAQs

A single sincere darśana, supported by tīrtha-snāna, accelerates the attainment of the four aims of life.

Dharma-tīrtha in Kāśī, together with the shrine of Dharmeśvara.

Bathing (snāna) at Dharma-tīrtha and taking darśana of Dharmeśvara.

←Previous Verse
Next Verse→