Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

Devanagari script

वीरेश्वरं च नवमं कामेशं दशमं विदुः । विश्वकर्मेश्वरं लिंगं शुभमेकादशं परम्

Transliteration

vīreśvaraṃ ca navamaṃ kāmeśaṃ daśamaṃ viduḥ | viśvakarmeśvaraṃ liṃgaṃ śubhamekādaśaṃ param

Translation

Vīreśvara est reconnu comme le neuvième, et Kāmeśa comme le dixième. Le Liṅga auspicious de Viśvakarmeśvara est le onzième, suprême.

Word by Word

• वीरेश्वरम्: Vīreśvara
• वीरेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वीराणाम् ईश्वरः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• नवमम्: the ninth
• नवमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: नवम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्

• कामेशम्: Kāmeśa
• कामेशम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कामस्य ईशः)

• दशमम्: the tenth
• दशमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दशम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम्

• विदुः: they know/declare
• विदुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect; ‘know’), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• विश्वकर्मेश्वरम्: Viśvakarmeśvara
• विश्वकर्मेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्वकर्मन् (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वकर्मणः ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• एकादशम्: the eleventh
• एकादशम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एकादश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (11th)

• परम्: supreme
• परम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vīreśvara, Kāmeśa, Viśvakarmeśvara (Kāśī liṅgas)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a beloved interlocutor (commonly Devasenā)

Visual Art Cues

Scene: Three shrines: Vīreśvara with warrior-devotees offering flags; Kāmeśa with a restrained, auspicious couple offering flowers; Viśvakarmeśvara with artisans presenting tools, temple plans, and a miniature śikhara model, all under Śiva’s blessing.

Characters & Entities

• Vīreśvara Liṅga
• Kāmeśa Liṅga
• Viśvakarmeśvara Liṅga
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and honoring Kāśī’s named Śiva-manifestations is itself a devotional map, turning geography into a path of merit and liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī/Ānandakānana via its 9th–11th principal liṅgas: Vīreśvara, Kāmeśa, and Viśvakarmeśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly supports liṅga-darśana and worship during yātrā; no specific vrata/dāna is stated in this verse.