Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सिद्धिर्बुद्धिः स्वधा स्वाहा महानिद्रा शराशना । पाशपाणिः खरमुखी वज्रतारा षडानना

Transliteration

siddhirbuddhiḥ svadhā svāhā mahānidrā śarāśanā | pāśapāṇiḥ kharamukhī vajratārā ṣaḍānanā

Translation

«Siddhi, Buddhi, Svadhā, Svāhā, Mahānidrā, Śarāśanā ; Pāśapāṇi, Kharamukhī, Vajratārā et Ṣaḍānanā.»

Word by Word

• सिद्धिः: accomplishment; Siddhi
• सिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• बुद्धिः: intellect; Buddhi
• बुद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वधा: Svadhā (pitṛ-offering formula)
• स्वधा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पितृयज्ञ-सम्बद्धा देवता/मन्त्रशब्दः

• स्वाहा: Svāhā (oblation formula)
• स्वाहा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वाहा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; होम-मन्त्रशब्दः/देवी

• महानिद्रा: great sleep; Mahānidrā
• महानिद्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + निद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महती निद्रा’

• शराशना: arrow-eating / arrow-consuming (epithet)
• शराशना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शर (प्रातिपदिक) + अशना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘शरान् अश्नाति’/‘शरैः अशना’ इति (epithet)

• पाशपाणिः: having a noose in hand
• पाशपाणिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पाश (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘पाशः पाणौ यस्याः’

• खरमुखी: donkey-faced
• खरमुखी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: खर (प्रातिपदिक) + मुखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• वज्रतारा: Vajratārā (diamond/star Tārā)
• वज्रतारा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक) + तारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम/विशेषण

• षडानना: six-faced
• षडानना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: षट् (संख्या) + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī as the living essence of ritual: one hand holding pāśa (Pāśapāṇi), another blessing; flames of homa rise with the syllable ‘svāhā’, while ancestral offerings ‘svadhā’ appear as subtle rice-balls; around her hover personified Siddhi and Buddhi.

Characters & Entities

• Siddhi
• Buddhi
• Svadhā
• Svāhā
• Mahānidrā
• Śarāśanā
• Pāśapāṇi
• Kharamukhī
• Vajratārā
• Ṣaḍānanā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine Śakti is affirmed as the power behind spiritual accomplishment (siddhi), intellect (buddhi), and sacrificial efficacy (svadhā/svāhā).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Kāśī-khaṇḍa’s sacred frame; the verse itself focuses on functional epithets rather than a particular tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No instruction is given, but the presence of “Svadhā” and “Svāhā” evokes śrāddha and homa contexts where these formulas are used.