Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

स्थलेश्वरान्महालिंगं प्रादुर्भूतं परंत्विह । यत्र यज्ञेश्वरं लिंगं सर्वलिंगफलप्रदम्

Transliteration

sthaleśvarānmahāliṃgaṃ prādurbhūtaṃ paraṃtviha | yatra yajñeśvaraṃ liṃgaṃ sarvaliṃgaphalapradam

Translation

De Sthaleśvara se manifesta ici le Mahāliṅga suprême. Là se trouve le liṅga nommé Yajñeśvara, dispensateur des fruits du culte de tous les liṅgas.

Word by Word

• स्थलेश्वरात्: from Sthaleśvara
• स्थलेश्वरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्थलेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (स्थलस्य ईश्वरः)

• महालिङ्गम्: the great liṅga
• महालिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् लिङ्गम्)

• प्रादुर्भूतम्: manifested, appeared
• प्रादुर्भूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रादुर् + भू (धातु)
• Form: भू-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महालिङ्गम्)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (महालिङ्गम्)

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle); विरोध/विशेषार्थे

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb: where)

• यज्ञेश्वरम्: (as) Lord of sacrifice
• यज्ञेश्वरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य ईश्वरः); विशेषणम् (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वलिङ्गफलप्रदम्: granting the fruits of all liṅgas
• सर्वलिङ्गफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + लिङ्ग + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां लिङ्गानां फलम् प्रददाति इति) बहुपद-समास; विशेषणम् (लिङ्गम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yajñeśvara (Mahāliṅga) near Sthaleśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Mahāliṅga newly manifested near Sthaleśvara; pilgrims and priests offer bilva, lamps, and water; a second shrine-name ‘Yajñeśvara’ is indicated as the giver of all liṅga-fruits, with subtle yajña imagery (altar, ladles, sacred fire) in the background.

Characters & Entities

• Sthaleśvara
• Mahāliṅga
• Yajñeśvara
• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Certain Kāśī shrines are exalted as ‘summary’ tīrthas—worship there is said to confer the merit of many other liṅga-worships.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahāliṅga manifested from Sthaleśvara, and the Yajñeśvara liṅga in the same sacred area of Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-arcana at Yajñeśvara, praised as yielding sarva-liṅga-phala (the combined fruit of all liṅga worship).