Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 20

महाकालाभिधं लिंगं दर्शनान्मोक्षदं परम् । अयोगंधेश्वरं लिंगं पुष्करात्तीर्थसत्तमात्

mahākālābhidhaṃ liṃgaṃ darśanānmokṣadaṃ param | ayogaṃdheśvaraṃ liṃgaṃ puṣkarāttīrthasattamāt

Le liṅga nommé Mahākāla accorde la délivrance suprême par le seul darśana, la vision sacrée. Et le liṅga appelé Ayogaṃdheśvara est venu de Puṣkara, le plus noble des tīrthas.

महाकाल-अभिधम्named ‘Mahākāla’
महाकाल-अभिधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाकाल (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महाकाल इति अभिधा यस्य)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
दर्शनात्from seeing (it)
दर्शनात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
मोक्षदम्granting liberation
मोक्षदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मोक्षं ददाति इति)
परम्supreme
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
अयोगंध-ईश्वरम्the Lord of Ayogaṃdha
अयोगंध-ईश्वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयोगंध (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अयोगंधस्य ईश्वरः)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पुष्करात्from Puṣkara
पुष्करात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
तीर्थ-सत्तमात्from the best of pilgrimage-places
तीर्थ-सत्तमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीर्थेषु सत्तमः)

Skanda

Tirtha: Mahākāla-liṅga; Ayogaṃdheśvara-liṅga (from Puṣkara)

Type: temple

Scene: Two shrines in Kāśī: Mahākāla-liṅga radiating liberation; Ayogaṃdheśvara-liṅga accompanied by symbols of Puṣkara (lotus lake, Brahmā imagery, desert hues) indicating its origin.

M
Mahākāla Liṅga
A
Ayogaṃdheśvara
P
Puṣkara

FAQs

Darśana of certain Śiva-liṅgas in Kāśī is taught as a direct means toward mokṣa.

Mahākāla Liṅga in Kāśī is praised as mokṣa-giving; Puṣkara is referenced as the source-tīrtha of Ayogaṃdheśvara.

Darśana (devotional visitation/seeing) of Mahākāla Liṅga is the stated observance.