Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

भवेश्वरं समभ्यर्च्य भवेनाविर्भवेन्नरः । प्रभुर्भवति सर्वेषां राज्ञामाज्ञाकृतामिह

bhaveśvaraṃ samabhyarcya bhavenāvirbhavennaraḥ | prabhurbhavati sarveṣāṃ rājñāmājñākṛtāmiha

Après avoir dûment adoré Bhaveśvara, l’homme atteint l’état de Bhava, devenant illustre et manifesté en puissance. Ici, il devient un seigneur parmi tous les rois, dont les ordres sont exécutés.

भवेश्वरम्Bhaveśvara (Lord of Bhava/Śiva)
भवेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव + ईश्वर (प्रातिपदिक-द्वय)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (भवस्य ईश्वरः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समभ्यर्च्यhaving duly worshipped
समभ्यर्च्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + अभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृत्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund)
भवेनby Bhava (Śiva)
भवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/सहकारक-भावः
आविर्भवेत्would manifest/appear
आविर्भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआविर् (अव्यय) + भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्; ‘आविर्’ अव्यय-पूर्वपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रभुःlord/master
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-नाम
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
आज्ञाकृताम्obedient (who carry out orders)
आज्ञाकृताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootआज्ञा + कृत (प्रातिपदिक-द्वय; √कृ)
Formतत्पुरुष-समास (आज्ञां कृतवन्तः/आज्ञाकृतः), क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (राज्ञाम् इति विशेषणम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Bhaveśvara

Type: temple

Scene: A devotee-king bows before Bhaveśvara; as he offers abhiṣeka, a subtle halo of sovereignty forms—ministers and rival kings in the background accept his command, symbolizing ‘ājñākṛtāḥ’.

B
Bhaveśvara (Śiva)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Devotion to Śiva in Kāśī is said to transform one’s worldly and inner standing, granting dignity, influence, and effective authority.

Bhaveśvara-liṅga in Kāśī, praised through a direct phala-śruti (statement of results).

Samabhyarcana—proper worship/archanā of Bhaveśvara.