Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना । कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी

śuṣkodarī ca tatrāsti devī vikaṭalocanā | kṛttivāsādudīcyāṃ tu kāśīpratyūha bhakṣiṇī

Là se tient aussi la Déesse Śuṣkodarī, Vikaṭalocanā aux yeux immenses. Au nord de Kṛttivāsa, elle est renommée comme celle qui dévore les obstacles de Kāśī, ôtant les entraves du chemin sacré.

शुष्कोदरी(the goddess) Dry-bellied (Śuṣkodarī)
शुष्कोदरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुष्क-उदरिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—शुष्कम् उदरं यस्याः सा
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
देवीgoddess
देवी:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विकटलोचनाhaving fierce/terrible eyes
विकटलोचना:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविकट-लोचना (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—विकटे लोचने यस्याः सा; विशेषणम् (देवी)
कृत्तिवासात्from Kṛttivāsa
कृत्तिवासात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान/देश-निर्देश (from Kṛttivāsa)
उदीच्याम्in the north
उदीच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; दिशि (in the northern direction)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
काशीप्रत्यूहभक्षिणीdevourer/remover of Kāśī’s obstacles
काशीप्रत्यूहभक्षिणी:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाशी-प्रत्यूह-भक्षिणी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवी); तत्पुरुषः—काश्याः प्रत्यूहान् भक्षयति इति (obstacle-devourer of Kāśī)

Skanda

Tirtha: Śuṣkodarī (Vikaṭalocanā)

Type: temple

Listener: Ṛṣis/pilgrims

Scene: Fierce wide-eyed Devī Vikaṭalocanā with lean ‘śuṣka-udarī’ form stands as guardian; she consumes dark, smoky forms symbolizing obstacles while pilgrims proceed safely toward Kāśī shrines.

S
Skanda
D
Devī Śuṣkodarī
V
Vikaṭalocanā
K
Kṛttivāsa
K
Kāśī

FAQs

The Divine Feminine guards Kāśī’s sanctity by consuming hindrances—teaching that pilgrimage succeeds through grace as much as effort.

The Devī-sthāna of Śuṣkodarī/Vikaṭalocanā, located north of Kṛttivāsa in Kāśī.

No explicit rite is stated; the verse functions as a sthāna-māhātmya marker identifying the goddess and her protective role.