Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

पितामहेशान्नैरृत्यां पूजनीयं प्रयत्नतः । गदाधरेश्वरं लिंगं पितॄणां परितृप्तिदम्

pitāmaheśānnairṛtyāṃ pūjanīyaṃ prayatnataḥ | gadādhareśvaraṃ liṃgaṃ pitṝṇāṃ paritṛptidam

Au sud-ouest de Pitāmaheśvara, il faut vénérer avec soin le liṅga nommé Gadādhareśvara, dispensateur de pleine satiété aux ancêtres.

पितामहेशात्from (the shrine of) Pitāmaheśa
पितामहेशात्:
Apadana (Source/From)
TypeNoun
Rootपितामह-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/स्थान-निर्देश), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पितामहस्य ईशः)
नैरृत्यांin the south-west direction
नैरृत्यां:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootनैरृत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
पूजनीयंto be worshipped
पूजनीयं:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) → पूजनीय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्तः—तव्यत्/अनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विशेषणम्
प्रयत्नतःwith effort; diligently
प्रयत्नतः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषणम्
गदाधरेश्वरम्(the) Gadādhareśvara
गदाधरेश्वरम्:
Karma (Object/Name-apposition)
TypeNoun
Rootगदा-धर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/उपपद-सम्बन्ध), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (गदाधरस्य ईश्वरः)
लिङ्गम्liṅga; emblem (of Śiva)
लिङ्गम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors (pitṛs)
पितॄणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
परितृप्तिदम्giving satisfaction (to the ancestors)
परितृप्तिदम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-तृप् (धातु) → परितृप्ति + द (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-तद्धित/उपपदसमासान्त विशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विशेषणम्; समासः उपपद-तत्पुरुषः (परितृप्तिं ददाति)

Skanda

Tirtha: Gadādhareśvara

Type: kshetra

Listener: A sage (muni) / interlocutor in the Kāśī-khaṇḍa dialogue frame

Scene: A pilgrim with folded hands worships a dark stone liṅga labeled Gadādhareśvara; to the southwest, the skyline of Kāśī with ghāṭa steps and temple spires; subtle presence of pitṛs receiving offerings in the unseen realm.

P
Pitāmaheśvara
G
Gadādhareśvara
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Pilgrimage in Kāśī is also a disciplined practice: precise places and intentional worship support pitṛ-duty and spiritual harmony.

Gadādhareśvara liṅga, situated to the southwest of Pitāmaheśvara in the Jyeṣṭheśvara region of Kāśī.

Careful worship (pūjā) of Gadādhareśvara for the complete satisfaction of one’s ancestors.