Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः । चलाचलापि द्वैरूपा मा त्याक्षीच्छ्रीश्च तान्नरान्

yetu paṃcanade snātvā tvāṃ bhajiṣyaṃti mānavāḥ | calācalāpi dvairūpā mā tyākṣīcchrīśca tānnarān

Mais ceux qui, après s’être baignés à Pañcanada, t’adoreront—que Śrī (Lakṣmī), bien que de nature double, changeante et stable, n’abandonne jamais ces hommes.

येthose who
ये:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुhowever; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विशेष/विरोधार्थक particle: 'but/indeed')
पञ्चनदेat Pañcanada
पञ्चनदे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + नद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विगु-समास, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भजिष्यन्तिwill worship/serve
भजिष्यन्ति:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
मानवाःpeople; men
मानवाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चलाmoving; fickle
चला:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifying 'śrīḥ')
अचलाunmoving; steady
अचला:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifying 'śrīḥ')
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (अपि-कार: 'even/also')
द्वैरूपाtwo-formed; of dual nature
द्वैरूपा:
Karta (Qualifier of 'śrīḥ')
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तत्पुरुष (द्वे रूपे यस्याः), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
माdo not
मा:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्यय (निषेधार्थक particle with imperative)
त्याक्षीःabandon; forsake
त्याक्षीः:
Kriyā (Predicate; prohibition)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; छान्दस/वैदिक-रूप: त्याक्षीः = त्यज
श्रीःFortune; Goddess Śrī
श्रीः:
Karta (Subject of 'tyākṣīḥ' understood: 'may Śrī not abandon')
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय-bodhaka conjunction)
तान्those
तान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
नरान्men; people
नरान्:
Karma (Object; apposition to 'tān')
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

Agnibindu

Tirtha: Pañcanada

Type: tirtha/ghat

Listener: Viṣṇu (addressed as Śrīśa/Śrīhari)

Scene: Pilgrims bathe at Pañcanada and then worship the Lord; Lakṣmī appears as a radiant presence choosing to stay—her dual nature (fickle/steadfast) symbolized by a moving lotus becoming rooted.

Ś
Śrī Viṣṇu
P
Pañcanada Tīrtha
Ś
Śrī (Lakṣmī)

FAQs

Pilgrimage joined with devotion yields both worldly stability (Śrī) and spiritual uplift, harmonizing artha with mokṣa.

Pañcanada Tīrtha in Kāśī.

Snāna at Pañcanada followed by bhajana/worship of Viṣṇu.