Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 33

Devanagari script

ब्रह्मादिदेवतावृंदैस्सेवितं भक्तिपूर्वकम् । पुण्यं यो रामसेतुं वै संस्मरन्पुरुषो द्विजाः

Transliteration

brahmādidevatāvṛṃdaissevitaṃ bhaktipūrvakam | puṇyaṃ yo rāmasetuṃ vai saṃsmaranpuruṣo dvijāḥ

Translation

Servi avec dévotion par des multitudes de divinités, à commencer par Brahmā—ô deux-fois-nés—, saint est en vérité l’homme qui se souvient du Rāmasetu.

Word by Word

• ब्रह्मादि-देवता-वृन्दैः: by groups of deities beginning with Brahmā
• ब्रह्मादि-देवता-वृन्दैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—ब्रह्मादयः (ब्रह्म-आदि) देवताः तेषां वृन्दानि = ब्रह्मादिदेवतावृन्दानि; तृतीया—वृन्दैः (by groups)

• सेवितम्: served; frequented
• सेवितम्: Visheshana (Adjectival qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √सेव् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• भक्ति-पूर्वकम्: with devotion
• भक्ति-पूर्वकम्: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; अव्ययीभावसमासः—भक्त्या पूर्वकम् = भक्तिपूर्वकम्; क्रियाविशेषण (adverbial)

• पुण्यम्: meritorious; holy
• पुण्यम्: Visheshana (Adjectival qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘rāmasetuṃ’/the act)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त सर्वनाम

• राम-सेतुम्: Rāma’s bridge (Rāmasetu)
• राम-सेतुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक) + सेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—रामस्य सेतुः = रामसेतुः; द्वितीया—रामसेतुम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/अवधारणार्थक (emphatic particle)

• संस्मरन्: remembering
• संस्मरन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् (उपसर्ग) + √स्मृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle)

• पुरुषः: a man
• पुरुषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यः-इति सम्बन्धेन विशेष्य (apposition)

• द्विजाः: O twice-born
• द्विजाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थेऽपि प्रयोगः

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmasetu

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijas (explicit)

Visual Art Cues

Scene: A devotee seated in meditation, mentally visualizing Rāmasetu while devas (Brahmā and others) offer worship at the luminous bridge; the scene blends inner vision and cosmic reality.

Characters & Entities

• Brahmā
• Rāmasetu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Not only travel but even devoted remembrance of a great tīrtha is treated as spiritually meritorious.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmasetu, revered even by Brahmā and the assembled gods.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa (devotional remembrance) of Rāmasetu is praised as a meritorious practice.