Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । आदिदेव महादेव विश्वेश्वर शिवाव्यय । रामनाथांबिकानाथ प्रसीद वृष भध्वज

Transliteration

agastya uvāca | ādideva mahādeva viśveśvara śivāvyaya | rāmanāthāṃbikānātha prasīda vṛṣa bhadhvaja

Translation

Agastya dit : Ô Dieu primordial, ô Mahādeva, Seigneur de l’univers—ô Śiva impérissable. Ô Rāmanātha, Seigneur d’Ambikā, sois gracieux—Toi dont l’étendard porte le taureau.

Word by Word

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• आदिदेव: O primordial god
• आदिदेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: आदिदेव (प्रातिपदिक: आदि + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय (आदिः देवः)

• महादेव: O great god
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक: महा + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय (महान् देवः)

• विश्वेश्वर: O Lord of the universe
• विश्वेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विश्वेश्वर (प्रातिपदिक: विश्व + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (विश्वस्य ईश्वरः)

• शिव: O Śiva
• शिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन

• अव्यय: O imperishable one
• अव्यय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• रामनाथाम्बिकानाथ: O Lord of Rāma and Lord of Ambikā
• रामनाथाम्बिकानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: रामनाथाम्बिकानाथ (प्रातिपदिक: रामनाथ + अम्बिकानाथ)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; समासः द्वन्द्व (रामनाथश्च अम्बिकानाथश्च)

• प्रसीद: be gracious
• प्रसीद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग-प्र (प्रसीद)

• वृष: O bull (strong one)
• वृष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वृष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन

• भध्वज: O (bull-)bannered one
• भध्वज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; पाठभेद-संदिग्धः (संभवतः वृषभध्वज)

Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmanātha (Rāmeśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rāmanātha/Śiva (addressed)

Visual Art Cues

Scene: Sage Agastya, compact and radiant, offers a powerful litany of Śiva’s epithets before the Rāmanātha liṅga; Ambikā’s presence is suggested, and Nandin/bull-banner symbolism appears.

Characters & Entities

• Agastya
• Śiva
• Rāmanātha
• Ambikā (Pārvatī)
• Vṛṣabhadhvaja (Nandin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace (prasāda) from the imperishable Lord is the heart of pilgrimage devotion—humble prayer opens the way to divine favor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmeśvaram/Setu, where sages like Agastya venerate Śiva as Rāmanātha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is stated; it is a direct supplication suitable for pūjā and pilgrimage worship.