Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 93

Devanagari script

नाशकं पुण्यपापाख्यकाष्ठानां दहनोपमम् । इदं रामेश्वरं लिंगं ख्यातं लोके भविष्यति

Transliteration

nāśakaṃ puṇyapāpākhyakāṣṭhānāṃ dahanopamam | idaṃ rāmeśvaraṃ liṃgaṃ khyātaṃ loke bhaviṣyati

Translation

Ce liṅga, Rāmeśvara, deviendra célèbre dans le monde : il détruira mérite et péché, tel un feu consumant le bois.

Word by Word

• नाशकम्: destroying; remover
• नाशकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाशक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम् इत्यस्य)

• पुण्यपापाख्यकाष्ठानाम्: of the ‘logs’ called merit and sin
• पुण्यपापाख्यकाष्ठानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + पाप + आख्य + काष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पुण्यपापाख्यानि काष्ठानि = ‘logs called merit and sin’)

• दहनोपमम्: like fire
• दहनोपमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दहन + उपम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दहनस्य उपमम् = like fire)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रामेश्वरम्: Rāmeśvara (Lord of Rāma)
• रामेश्वरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नामविशेषण (लिङ्गस्य); समासः—तत्पुरुष (रामस्य ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ख्यातम्: renowned
• ख्यातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘renowned’

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• भविष्यति: will be; will become
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sages (Munis/Brāhmaṇas)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Rāmeśvara liṅga is envisioned as a blazing yet cool spiritual fire, consuming the ‘wood’ of both merit and sin; pilgrims stand in awe as the liṅga’s radiance symbolizes karma-kṣaya.

Characters & Entities

• Rāmeśvara
• Śiva-liṅga
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation transcends the ledger of merit and sin; the highest tīrtha burns both, like fire consuming all fuel.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmeśvaram (Rāmeśvara liṅga) is explicitly foretold as world-famous within Setu-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, worship/darśana of Rāmeśvara liṅga is presented as a powerful purifier leading toward vimukti.