Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

दुर्विनीत उवाच । भगवन्करुणासिंधो द्वैपायन महत्तम । भवतः कृपया रामधनुष्कोटौ सहांबया । माघमासे निराहारो मासमात्रमतंद्रितः

durvinīta uvāca | bhagavankaruṇāsiṃdho dvaipāyana mahattama | bhavataḥ kṛpayā rāmadhanuṣkoṭau sahāṃbayā | māghamāse nirāhāro māsamātramataṃdritaḥ

Durvinīta dit : Ô Bienheureux, océan de compassion—ô très grand Dvaipāyana—par ta grâce, avec ma mère à Rāma-dhanuṣkoṭi, durant le mois de Māgha je demeurai un mois entier dans le jeûne, sans relâche.

दुर्विनीतःDurvinīta (proper name)
दुर्विनीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्विनीत (प्रातिपदिक; दुर् + विनीत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वक्ता (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच्/ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भगवन्O Blessed Lord
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
करुणासिन्धोO ocean of compassion
करुणासिन्धो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकरुणासिन्धु (प्रातिपदिक; करुणा + सिन्धु)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
द्वैपायनO Dvaipāyana (Vyāsa)
द्वैपायन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्वैपायन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महत्तमO greatest
महत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहत्तम (प्रातिपदिक; महत् + तमप्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; अतिशयवाचक (superlative)
भवतःof you; your
भवतः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
कृपयाby (your) grace
कृपया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; हेतौ/साधने (by means of)
रामधनुष्कोटौat the tip of Rāma’s bow
रामधनुष्कोटौ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरामधनुष्कोटि (प्रातिपदिक; राम + धनुस् + कोटि)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
सहtogether with
सह:
Saha (Associative/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक
अम्बयाwith (my) mother
अम्बया:
Saha (Associative/सह)
TypeNoun
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
माघमासेin the month of Māgha
माघमासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघमास (प्रातिपदिक; माघ + मास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
निराहारःfasting; without food
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिराहार (प्रातिपदिक; निर् + आहार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण—कर्तृपदम्
मासमात्रम्for only one month
मासमात्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमासमात्र (प्रातिपदिक; मास + मात्र)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण—कालपरिमाणे (for a month only)
अतन्द्रितःunwearied; vigilant
अतन्द्रितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित (प्रातिपदिक; अ + तन्द्रित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण—कर्तृपदम्

Durvinīta

Tirtha: Rāma-dhanuṣkoṭi (Setu-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Vyāsa (Dvaipāyana)

Scene: Durvinīta addresses Vyāsa with folded hands, eyes moist with gratitude; behind him, a faint visual echo of the seashore tīrtha and his mother standing beside him, indicating shared austerity; Vyāsa listens compassionately.

V
Vyāsa (Dvaipāyana)
D
Durvinīta
R
Rāma-dhanuṣkoṭi
M
Māgha
M
Mother of Durvinīta

FAQs

Grace received from a compassionate teacher bears fruit when met with sustained effort—vigilant vrata, restraint, and devotion.

Rāma-dhanuṣkoṭi (Dhanuṣkoṭi), the tīrtha where the month-long Māgha observance is performed.

A month-long Māgha observance at Rāma-dhanuṣkoṭi: nirāhāra (fasting) performed diligently (ataṃdrita) along with one’s mother.