Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

Devanagari script

परावसुस्तदा विप्राः कनिष्ठेन समन्वितः । रामचन्द्रधनुष्कोटिं प्रणम्य च सभक्तिकम्

Transliteration

parāvasustadā viprāḥ kaniṣṭhena samanvitaḥ | rāmacandradhanuṣkoṭiṃ praṇamya ca sabhaktikam

Translation

Alors Parāvasu —ô brāhmanes— accompagné de son cadet, se prosterna avec dévotion devant le Dhanuṣkoṭi de Rāmacandra.

Word by Word

• परावसुः: Parāvasu
• परावसुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परावसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)

• विप्राः: O Brahmins
• विप्राः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), बहुवचन; (श्रोत्रान् प्रति संबोधनम्)

• कनिष्ठेन: with the younger (brother)
• कनिष्ठेन: Sahakari (Accompaniment/सहकारि)
• Type: Noun
• Root: कनिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), एकवचन; (भ्रात्रा इत्यर्थे)

• समन्वितः: accompanied; joined
• समन्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अन्वि (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (परावसुः इत्यस्य विशेषणम्)

• रामचन्द्र-धनुष्कोटिम्: Rāmacandra’s Dhanuskoṭi
• रामचन्द्र-धनुष्कोटिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रामचन्द्र (प्रातिपदिक) + धनुष्कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः— ‘रामचन्द्रस्य धनुष्कोटिः’

• प्रणम्य: having bowed to
• प्रणम्य: Kriya (Gerundial action)
• Type: Verb
• Root: प्र-नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/and)

• स-भक्तिकम्: with devotion
• स-भक्तिकम्: Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + स (अव्यय/उपसर्गवत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभावः— ‘भक्त्या सह’ (क्रियाविशेषणवत्, प्रणम्य इत्यस्य प्रकारः)

Speaker

Purāṇic narrator (addressing viprāḥ)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāmacandra-Dhanuṣkoṭi

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas/sages (explicit vocative ‘viprāḥ’)

Visual Art Cues

Scene: Parāvasu, accompanied by his younger brother, stands on the shore and bows deeply with devotion to Rāmacandra’s Dhanuṣkoṭi, the sea behind them and the sacred landscape before them.

Characters & Entities

• Parāvasu
• Rāmacandra
• Dhanuṣkoṭi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha practice is completed by bhakti—reverent bowing and inner devotion alongside ritual acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmacandra-dhanuṣkoṭi at Setu.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (devotional prostration/bowing) to the sacred site, performed with bhakti.