Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 80

Devanagari script

दानं द्विजाः कुरुक्षेत्रे ब्रह्महत्यादिशोधकम् । तपश्च मरणं दानं धनुष्कोटौ कृतं नरैः

Transliteration

dānaṃ dvijāḥ kurukṣetre brahmahatyādiśodhakam | tapaśca maraṇaṃ dānaṃ dhanuṣkoṭau kṛtaṃ naraiḥ

Translation

Ô deux-fois-nés, la dāna à Kurukṣetra purifie même le brahma-hatyā et les fautes semblables. De même, l’ascèse, la mort (le dépôt du corps) et la dāna accomplies par les hommes à Dhanuṣkoṭi portent une puissance purificatrice suprême.

Word by Word

• दानम्: gift, charity
• दानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• द्विजाः: O twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजाः: Sambodhana/Address? (contextual)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कुरुक्षेत्रे: in Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कुरु-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कुरूणां क्षेत्रम्)

• ब्रह्महत्यादिशोधकम्: purifying (sins) like brahmahatyā etc.
• ब्रह्महत्यादिशोधकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्महत्या-आदि-शोधक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्महत्यादीन् शोधयति इति)

• तपः: austerity
• तपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• मरणम्: death
• मरणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दानम्: gift, charity
• दानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धनुष्कोटौ: at Dhanuṣkoṭi
• धनुष्कोटौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धनुस्-कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धनुषः कोटौ)

• कृतम्: done, performed
• कृतम्: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तपः…दानम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्

• नरैः: by men
• नरैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्तृकरणे (agent in passive)

Speaker

Setukhaṇḍa narrator (contextual Purāṇic voice; specific speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dhanuskoṭi (and Kurukṣetra as comparator)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijāḥ (explicit)

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: brāhmaṇas are addressed; on one side Kurukṣetra with priests receiving dāna, on the other Dhanuskoṭi’s seashore where ascetics perform tapas and devotees offer gifts; a serene figure prepares for final moments with japa.

Characters & Entities

• Kurukṣetra
• Dhanuskoṭi
• Brahmahatyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-linked charity and austerity are upheld as powerful means of purification from grave sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dhanuskoṭi (and by comparison, Kurukṣetra).

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna (charity) and tapas (austerity) are commended; the verse also alludes to the sanctity of dying at the tīrtha.