Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 19

Devanagari script

स कालसूत्र नरके विस्तृतायुतयोजने । अधस्तादग्निसंतप्त उपर्यर्कमरीचिभिः

Transliteration

sa kālasūtra narake vistṛtāyutayojane | adhastādagnisaṃtapta uparyarkamarīcibhiḥ

Translation

Il est envoyé dans l’enfer nommé Kālasūtra, étendu sur dix mille yojanas : brûlant par-dessous sous le feu, et par-dessus, roussi par les rayons du soleil.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• कालसूत्रे: in Kālasūtra (hell)
• कालसूत्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: कालसूत्र = नरकविशेषः (name of a hell)

• नरके: in hell
• नरके: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• विस्तृतायुतयोजने: spanning ten-thousand yojanas
• विस्तृतायुतयोजने: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्तृत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: अयुत-योजन = 'अयुतैः योजनैः' (ten-thousand yojanas); विस्तृतायुतयोजन = 'अयुतयोजन-विस्तृत' (extended to ten-thousand yojanas)

• अधस्तात्: below
• अधस्तात्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अधस्तात् (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: 'below/from below')

• अग्निसंतप्तः: scorched by fire
• अग्निसंतप्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + संतप्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: अग्निसंतप्त = 'अग्निना संतप्तः' (scorched by fire)

• उपरि: above
• उपरि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb: 'above')

• अर्कमरीचिभिः: by the sun's rays
• अर्कमरीचिभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक) + मरीचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम् (मरीचि), तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः: अर्कमरीचि = 'अर्कस्य मरीचयः' (sun-rays)

Speaker

Skanda (deduced: Setukhaṇḍa narration)

Visual Art Cues

Scene: A vast, flat expanse named Kālasūtra stretching beyond sight, a blazing ground-fire below and a merciless sun above; the condemned figure is trapped in a corridor of heat with no shade.

Characters & Entities

• Kālasūtra (hell)
• Sūrya/Arka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma yields proportionate suffering; Purāṇic naraka imagery teaches moral accountability.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu-kṣetra remains the narrative setting, contrasting sacred merit with the fate of persistent wrongdoing.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a descriptive consequence (phala) section.