Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 16

एवं पंचसहस्राणि वर्षाणि स महामुनिः । अतप्यत तपो घोरं देवैरपि सुदुष्करम्

evaṃ paṃcasahasrāṇi varṣāṇi sa mahāmuniḥ | atapyata tapo ghoraṃ devairapi suduṣkaram

Ainsi, durant cinq mille ans, ce grand muni accomplit une austérité terrible, œuvre extrêmement difficile même pour les devas.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
पंचसहस्राणिfive thousand
पंचसहस्राणि:
Visheshana (Numeral modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (पञ्च सहस्राणि); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; वर्षाणि इति विशेष्येण सह
वर्षाणिyears
वर्षाणि:
Karma (Extent/अवधि-कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; कालपरिमाण-निर्देशः (अवधि)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (महान् मुनिः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अतप्यतperformed austerity, practiced penance
अतप्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
घोरम्terrible, severe
घोरम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तपः इति विशेष्येण सह
देवैःby the gods
देवैः:
Karana/Agent (By/Instrumental/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन
अपिeven, also
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
सुदुष्करम्very difficult
सुदुष्करम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तपः इति विशेष्येण सह; सु-उपपदेन अतिशयार्थः

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Setukhaṇḍa)

Tirtha: Setukṣetra (Setubandha)

Type: kshetra

Scene: A great sage in severe austerity for five thousand years; devas in the sky look on in astonishment, acknowledging the difficulty of his vow.

G
Gālava
D
Devas

FAQs

Extraordinary perseverance in dharma and tapas is portrayed as a force that surpasses even celestial capacities.

Setukṣetra’s atmosphere is implied as conducive to long austerities and divine attainment in Setukhaṇḍa.

The verse prescribes no specific rite, but emphasizes sustained tapas as a path to divine favor.