Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 109

ततः शंखाभिधं तीर्थं ततो यामुनतीर्थकम् । गंगातीर्थं ततः पश्चाद्गयातीर्थमनन्तरम्

tataḥ śaṃkhābhidhaṃ tīrthaṃ tato yāmunatīrthakam | gaṃgātīrthaṃ tataḥ paścādgayātīrthamanantaram

Vient ensuite le tīrtha nommé Śaṅkha ; puis le Yāmunā-tīrtha. Après cela vient le Gaṅgā-tīrtha, et aussitôt après le Gayā-tīrtha.

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय — thereafter
शंखाभिधम्named ‘Śaṅkha’
शंखाभिधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaṅkha (प्रातिपदिक) + abhidhā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-भावः — ‘शंख इति अभिधा यस्य’ (named ‘Śaṅkha’) ; विशेषणम् ‘तीर्थम्’ प्रति
तीर्थम्tīrtha
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय — thereafter
यामुनतीर्थकम्Yāmunā tīrtha
यामुनतीर्थकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyāmunā (प्रातिपदिक) + tīrthaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘यामुनायाः तीर्थकम्’
गंगातीर्थम्Gaṅgā tīrtha
गंगातीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘गंगायाः तीर्थम्’
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय — thereafter
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
Formअव्यय (काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण) — afterwards
गयातीर्थम्Gayā tīrtha
गयातीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgayā (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः — ‘गयायाः तीर्थम्’
अनन्तरम्immediately after; next
अनन्तरम्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootanantara (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय (क्रमवाचक) — immediately after; next

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Śaṅkha-tīrtha; Yāmunā-tīrtha; Gaṅgā-tīrtha; Gayā-tīrtha

Type: tirtha

Listener: null

Scene: A symbolic map-like tableau: four adjacent ghāṭas/ponds each bearing an emblem—Śaṅkha (conch) at Śaṅkha-tīrtha; dark-blue river ribbon motif for Yamunā; luminous white-blue stream motif for Gaṅgā; and a piṇḍa/śrāddha offering scene near Gayā-tīrtha—set against the Setu coastal horizon.

Ś
Śaṅkha-tīrtha
Y
Yāmunā-tīrtha
G
Gaṅgā-tīrtha
G
Gayā-tīrtha

FAQs

Setu is presented as a sacred microcosm of India’s tīrtha-network, concentrating the merits of famed rivers and pilgrimage centers into one landscape.

Śaṅkha-tīrtha, Yāmunā-tīrtha, Gaṅgā-tīrtha, and Gayā-tīrtha as stations within the Setu pilgrimage circuit.

Implied tīrtha-snāna/visitation; the verse lists the sites without additional procedural details.