Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61
Devanagari script
प्रसन्नहृदयो राजा तस्यांतिकमुपागमत् । तदाभ्याशमुपागम्य कक्षीवंतं नृपोऽब्रवीत्
Transliteration
prasannahṛdayo rājā tasyāṃtikamupāgamat | tadābhyāśamupāgamya kakṣīvaṃtaṃ nṛpo'bravīt
Translation
Le cœur apaisé et joyeux, le roi s’approcha de lui ; puis, s’étant avancé jusqu’à Kakṣīvān, le souverain prit la parole.
Word by Word
प्रसन्नहृदयःwith a pleased heart
प्रसन्नहृदयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न + हृदय (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (प्रसन्नं हृदयं यस्य), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अन्तिकम्near (to the vicinity)
अन्तिकम्:
Adhikarana (Goal-place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; देशवाचक-नाम
उपागमत्approached
उपागमत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-गम् (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
आभ्याशम्nearby (vicinity)
आभ्याशम्:
Adhikarana (Goal-place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआभ्याश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे (प्रयोगे), द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘निकट’ अर्थे
उपागम्यhaving approached
उपागम्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउप-गम् (धातु) → उपागम्य (क्त्वान्त-अव्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
कक्षीवन्तम्Kakṣīvān
कक्षीवन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकक्षीवत् (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; व्यक्तिनाम
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
Speaker
Narrator (Purāṇic narration within Setukhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: The king, visibly delighted, walks toward the sage; the distance closes as the king prepares to speak respectfully.
Characters & Entities
K
KakṣīvānS
Svanaya (king)FAQs
Dharma includes honoring holy persons; approaching a sage with a pure heart is itself an auspicious act.
Setu (Rāmeśvaram) is the overarching sacred setting of Setukhaṇḍa, though this verse focuses on the meeting.
None; it establishes the respectful approach before dialogue.