Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

Devanagari script

आगतो ह्याश्रमपदं पूजितश्च तपस्विभिः । नाम्ना दृढमतिः शूद्रः साष्टांगं प्रणनाम वै

Transliteration

āgato hyāśramapadaṃ pūjitaśca tapasvibhiḥ | nāmnā dṛḍhamatiḥ śūdraḥ sāṣṭāṃgaṃ praṇanāma vai

Translation

Étant parvenu au lieu de l’ermitage, il fut honoré par les ascètes. Ce Śūdra, nommé Dṛḍhamati, se prosterna alors entièrement, selon la révérence aux huit membres.

Word by Word

• आगतः: having come
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम् (धातु) + आ, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे (having come)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

• आश्रम: hermitage
• आश्रम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; समासे पूर्वपद

• पदम्: place, abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; ‘आश्रमपद’ = आश्रमस्य पदम्/स्थानम् (place of the hermitage)

• पूजितः: honored
• पूजितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पूज् (धातु), क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; कर्मणि-भावे (was honored)

• च: and
• च: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तपस्विभिः: by ascetics
• तपस्विभिः: Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Sahakari/Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (instrumental: ‘by name’)

• दृढमतिः: Dṛḍhamati
• दृढमतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दृढमति (प्रातिपदिक; दृढ + मति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; नाम (proper name)

• शूद्रः: the Śūdra
• शूद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; अप्पोजिशन (apposition)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• अष्ट: eight
• अष्ट: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; समासे पूर्वपद

• अङ्गम्: (with) eight limbs
• अङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; ‘अष्टाङ्ग’ = अष्ट अङ्गानि यस्मिन् (eight-limbed; as manner of prostration)

• प्रणनाम: bowed down
• प्रणनाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नम् (धातु) + प्र
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle; indeed/emphasis)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Setukhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kshetra āśrama (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dṛḍhamati is welcomed by tapasvins; he performs aṣṭāṅga-pranāma—body fully extended, eight points touching the ground—before a line of serene sages near a sacrificial enclosure.

Characters & Entities

• Dṛḍhamati
• Tapasvins (ascetics)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and reverence—approaching holy persons with honour and full prostration is portrayed as a dharmic foundation for learning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu-kṣetra (Setubandha/Rāmeśvaram area) in the Setukhaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sāṣṭāṅga praṇāma (full prostration) as an act of reverence when approaching ascetics and sacred spaces.