Mantra 27
Rishi: Narāśaṃsa/Agni hymn tradition (Ṛgvedic provenance)
Devata: Narāśaṃsa (often treated as an Agni-related deity/function)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
नरा॒शᳪस॑स्य महि॒मान॑मेषा॒मुप॑ स्तोषाम यज॒तस्य॑ य॒ज्ञैः । ये सु॒क्रत॑व॒: शुच॑यो धिय॒न्धाः स्वद॑न्ति दे॒वा उ॒भया॑नि ह॒व्या
Transliteration
narāśáṃsasya mahimā́nam eṣām úpa stoṣāma yajátasya yajñáiḥ | yé sukrátavaḥ śúcayo dhiyandhā́ḥ svádanti devā́ ubháyāni havyá
Translation
Nous célébrerons la grandeur de Narāśaṃsa parmi eux, par des sacrifices pour l’Adorable. Ces dieux, puissants en l’acte, purs et riches d’intelligence, savourent les deux sortes d’offrandes havya.
Padapatha (Word Analysis)
नरा॒शंस॑स्य । महि॒मान॑म् । एषा॑म् । उप॑ । स्तोषाम । यज॒तस्य॑ । य॒ज्ञैः । ये । सु॒-क्रत॑वः । शुच॑यः । धिय॒न्धाः । स्वद॑न्ति । दे॒वाः । उ॒भया॑नि । ह॒व्या
Word by Word
नराशंसस्यof Narāśaṃsa (Agni as ‘praise of men’)
नराशंसस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनराशंस (प्रातिपदिक)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उपnear; towards; in praise (as preverb)
उप:
(क्रियाविशेषण; उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootउप
स्तोषामwe shall praise
स्तोषाम:
कर्तृ (we as subject)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
यजतस्यof the worshipful, venerable
यजतस्य:
सम्बन्ध (qualifying genitive)
TypeAdjective
Rootयजत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √यज्)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
कर्तृ (relative subject)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुक्रतवःof good resolve/power (good-minded, strong in will)
सुक्रतवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
शुचयःpure, bright
शुचयः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
धियन्धाःthought-kindling; inspiring insight
धियन्धाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootधियन्ध (प्रातिपदिक; वैदिक)
स्वदन्तिthey relish; they enjoy
स्वदन्ति:
क्रिया (of the subject देवाः)
TypeVerb
Rootस्वद् (धातु)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उभयानिboth kinds
उभयानि:
कर्म (object)
TypeAdjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
हव्यानिoblations, offerings
हव्यानि:
कर्म (object; apposition to उभयानि)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
N
NarāśaṃsaA
Agni (implicit)D
Devas (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes