Previous Verse
Next Verse

Shloka 69

नारदस्य विष्णूपदेशवर्णनम् — Nārada and Viṣṇu: Instruction after Delusion

उरस्याधाय विशदे शिवस्य चरणाम्बुजौ । शिवतीर्थानि विचर प्रथमं मुनिसत्तम

urasyādhāya viśade śivasya caraṇāmbujau | śivatīrthāni vicara prathamaṃ munisattama

Ô le meilleur des sages, ayant posé sur ta poitrine pure les pieds-lotus de Śiva, va d’abord parcourir les tīrtha sacrés consacrés à Śiva.

urasion the chest
urasi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana (singular)
ādhāyahaving placed
ādhāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootā-dhā (धा धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), ‘having placed’
viśadepure, clear
viśade:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootviśada (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Dvivacana (dual)
śivasyaof Śiva
śivasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (singular)
caraṇa-ambujauthe lotus-feet
caraṇa-ambujau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक) + ambuja (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Dvivacana (dual); Tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘caraṇayoḥ ambujau’
śiva-tīrthāniŚiva’s sacred fords/pilgrimage places
śiva-tīrthāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Bahuvacana (plural); Tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘śivasya tīrthāni’
vicarawander, visit
vicara:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-car (चर् धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्; imperative), Madhyama-puruṣa (2nd person), Ekavacana (singular), Parasmaipada (परस्मैपद)
prathamaṃfirst
prathamaṃ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprathama (प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), Kriyāviśeṣaṇa (adverb)
muni-sattamaO best of sages
muni-sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Sambodhana (vocative/सम्बोधन), Ekavacana (singular); Karmadhāraya (कर्मधारय) ‘sattamo muniḥ’

Brahma

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Sthala Purana: General injunction toward Śiva-tīrtha-yātrā: pilgrimage is framed as a means to internalize Śiva’s pāda-sevā (service to the Lord’s feet) and receive purifying merit leading toward grace.

Significance: Pilgrimage to Śiva-tīrthas is portrayed as a preparatory purification (mala-kṣaya) and devotional intensification supporting liberation-oriented worship.

Role: nurturing

Offering: pushpa

S
Shiva

FAQs

The verse centers liberation-oriented bhakti: holding Śiva’s lotus-feet close (as the supreme refuge, Pati) and purifying one’s being through Śiva-tīrtha pilgrimage, which supports the soul (paśu) in loosening bonds (pāśa) through devotion and sanctified contact.

Śiva-tīrthas commonly enshrine Saguna forms such as the Śiva-liṅga; the instruction to visit them affirms embodied worship—darśana, pūjā, and remembrance of Śiva’s feet—as a practical path to approach the transcendent (Nirguṇa) through accessible sacred symbols.

It suggests tīrtha-yātrā with sustained foot-focused devotion: mentally placing Śiva’s lotus-feet in the heart/chest while traveling, accompanied by simple Śaiva observances such as japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and tīrtha-darśana/pūjā where available.