Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 24

लिङ्गपूजनसंक्षेपः

Concise Teaching on Liṅga Worship / Śiva-arcana-vidhi

दंतकाष्ठं ततः कुर्यात्स्ववर्णक्रमतो नरः

daṃtakāṣṭhaṃ tataḥ kuryātsvavarṇakramato naraḥ

Ensuite, l’homme doit préparer et utiliser un bâtonnet pour se nettoyer les dents, en suivant l’ordre approprié prescrit pour sa propre varṇa (discipline socio-spirituelle).

danta-kāṣṭhamtooth-stick; twig for cleaning teeth
danta-kāṣṭham:
Karma (कर्म) (object of kuryāt)
TypeNoun
Rootdanta (प्रातिपदिक) + kāṣṭha (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘dantānāṃ kāṣṭham’ (tooth-stick); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā vibhakti, Ekavacana
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (kramārtha/क्रमार्थ): ‘then, thereafter’
kuryātshould do; should prepare/use
kuryāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ धातु)
FormVidhi-liṅ (optative/विधिलिङ्), Prathama puruṣa, Ekavacana; parasmaipada
sva-varṇa-kramataḥaccording to the order/rule of one’s own varṇa
sva-varṇa-kramataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsva (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक) + krama (प्रातिपदिक) + tas (तस् अव्यय-प्रत्यय)
FormSamāsa: tatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘svasya varṇasya kramaḥ’ + ablative adverbial suffix -tas (तस्): ‘according to the order of one’s varṇa’
naraḥa man; person
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Significance: Positions daily discipline (danta-śuddhi) as a limb of readiness for mantra and pūjā, supporting steadiness of mind and speech in worship.

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It teaches that outer cleanliness and orderly conduct (nitya-kriyā) are supports for inner purity, making the seeker fit for Shiva-bhakti and for steady remembrance of Pati (Lord Shiva).

Before approaching the Shiva Linga, the devotee prepares through basic purification; such discipline honors Saguna Shiva through respectful, sattvic readiness for puja and mantra-japa.

A practical morning purification step—cleaning the teeth with a dantakāṣṭha—done according to one’s dharmic rule, as part of readiness for Shiva worship, japa, and vrata observances.