Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 6

तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra

Devanagari script

शक्रं पश्य तथा विष्णुं व्याकुलं च सुरान् गणान् । एवं जहि महादैत्यं त्रैलोक्यं सुखिनं कुरु

Transliteration

śakraṃ paśya tathā viṣṇuṃ vyākulaṃ ca surān gaṇān | evaṃ jahi mahādaityaṃ trailokyaṃ sukhinaṃ kuru

Translation

«Regarde Śakra (Indra), et aussi Viṣṇu, ainsi que les troupes de devas en proie au trouble. Ainsi donc, tue ce grand démon de cette manière et rends heureux les trois mondes.»

Word by Word

• शक्रम्: Śakra (Indra)
• शक्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पश्य: see
• पश्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• तथा: also
• तथा: Avyaya-bhāva (अव्ययभावः)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थे (also/likewise)

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• व्याकुलम्: disturbed
• व्याकुलम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: व्याकुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विष्णुम् इति विशेषणम्

• च: and
• च: Avyaya-bhāva (अव्ययभावः)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• सुरान्: the gods
• सुरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• गणान्: hosts
• गणान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सुरान् इति विशेषण/अप्पोजिशन (groups of gods)

• एवम्: thus
• एवम्: Avyaya-bhāva (अव्ययभावः)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारार्थक (thus)

• जहि: slay
• जहि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महा-दैत्यम्: the great demon
• महा-दैत्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः

• त्रै-लोक्यम्: the three worlds
• त्रै-लोक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणां लोकानां समाहारः)

• सुखिनम्: happy
• सुखिनम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्रैलोक्यम् इति विशेषणम्

• कुरु: make
• कुरु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Lord Shiva (inferred, exhorting Kumāra/Skanda within the Kumārakhaṇḍa battle-context)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Tripurāntaka

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Indra (Śakra)
• Vishnu
• Devas
• Asura (Mahādaitya)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse frames divine warfare as dharma-restoration: when even Indra and Viṣṇu are troubled, Shiva’s will empowers the righteous force (Kumāra/Skanda) to remove adharma so that the three worlds return to harmony.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

It highlights Saguna Shiva as the compassionate Lord (Pati) who actively protects the cosmos—guiding and commanding the divine host. Devotion to Shiva (often through the Liṅga) aligns the devotee with this protective, order-restoring grace.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is śaraṇāgati (seeking refuge) in Shiva during distress—supported by japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” and steadying the mind with bhakti so one can overcome inner “demonic” agitation (vyākulatā).