Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 16

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

हे सर्वेश्वर भक्तवत्सल कृपासिन्धो त्वदीयोऽस्म्यहं भृत्यस्स्वस्य न सेवकस्य गणपस्याऽऽ गश्शतं सत्प्रभो । भक्तिं क्वापि कृतां मनागपि विभो जानासि भृत्यार्तिहा । त्वत्तो नास्त्यपरोऽविता न भगवन् मत्तो नरः पामरः

he sarveśvara bhaktavatsala kṛpāsindho tvadīyo'smyahaṃ bhṛtyassvasya na sevakasya gaṇapasyā'' gaśśataṃ satprabho | bhaktiṃ kvāpi kṛtāṃ manāgapi vibho jānāsi bhṛtyārtihā | tvatto nāstyaparo'vitā na bhagavan matto naraḥ pāmaraḥ

Ô Seigneur de tout, tendre envers les dévots, océan de compassion ! Je suis à Toi seul—serviteur dépendant, non domestique à gages. Ô noble Seigneur, quand bien même le chef de Tes gaṇas aurait commis des centaines de fautes, Toi, Puissant qui dissipes la détresse des serviteurs, Tu connais même la plus infime bhakti accomplie où que ce soit. Hors de Toi, nul autre protecteur, ô Bhagavān ; et nul homme n’est plus déchu et indigne que moi.

heO!
he:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Roothe (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
sarva-īśvaraO Lord of all
sarva-īśvara:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsarva + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषाम् ईश्वरः)
bhakta-vatsalaO affectionate to devotees
bhakta-vatsala:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootbhakta + vatsala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (भक्तेषु वत्सलः)
kṛpā-sindhoO ocean of compassion
kṛpā-sindho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkṛpā + sindhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (कृपा एव सिन्धुः)
tvadīyaḥyours
tvadīyaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottvadīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
asmiI am
asmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
bhṛtyaḥservant
bhṛtyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛtya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svasyaof oneself/one's own
svasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
sevakasyaof a servant (hireling)
sevakasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsevaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
gaṇapasyaof a troop-leader/attendant
gaṇapasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgaṇapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
āgaḥoffense/sin
āgaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāgas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here with numeral: accusative sense)
śatama hundred
śatam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संख्यावाचक
sat-prabhoO true Lord
sat-prabho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsat + prabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (सन् प्रभुः)
bhaktimdevotion
bhaktim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kvāpisomewhere/at any place
kvāpi:
Desha (देश/locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkva + api (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (somewhere) + निपात (api)
kṛtāmdone/made
kṛtām:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भक्ति-विशेषणम्
manāka little
manāk:
Pramana (प्रमाण/degree)
TypeIndeclinable
Rootmanāk (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (adverb of degree)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात
vibhoO all-pervading Lord
vibho:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
jānāsiyou know
jānāsi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
bhṛtya-ārti-hāO remover of servants' distress
bhṛtya-ārti-hā:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhṛtya + ārti + han (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (भृत्यानाम् आर्तिं हन्ति इति)
tvattaḥfrom you/than you
tvattaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
astithere is
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
aparaḥanother
aparaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
avitāprotector
avitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootavitar (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (protector)
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
mattaḥthan me/from me
mattaḥ:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
naraḥman/person
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pāmaraḥbase/ignorant
pāmaraḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāmara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नरा-विशेषणम्

Ganesha

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

Mantra: हे सर्वेश्वर भक्तवत्सल कृपासिन्धो त्वदीयोऽस्म्यहं भृत्यस्स्वस्य न सेवकस्य गणपस्याऽऽ गश्शतं सत्प्रभो । भक्तिं क्वापि कृतां मनागपि विभो जानासि भृत्यार्तिहा । त्वत्तो नास्त्यपरोऽविता न भगवन् मत्तो नरः पामरः

Type: stotra

Role: liberating

Offering: dhupa

S
Shiva
G
Ganesha

FAQs

The verse teaches śaraṇāgati (complete surrender): Shiva, the Pati (supreme Lord), recognizes even the smallest act of devotion and alone can remove the devotee’s suffering and impurity; humility and reliance on Shiva’s grace are central.

It emphasizes Saguna Shiva as the compassionate, personal Protector who responds to bhakti. Linga-worship is thus framed not as mere ritual, but as heartfelt surrender to Shiva’s accessible form that grants protection and liberation.

Practice daily Shiva-bhakti with humility—offer water and bilva to the Linga, chant the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” and mentally confess faults while taking refuge in Shiva as the sole protector.