HomeRig VedaMandala 10Sukta 85Mantra 26
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Sukta 10.85

Rishi: RV 10.85 wedding sequence
Devata: Pūṣan; Aśvins; household order (gṛha)
Chandas: Tr̥ṣṭubh

पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विना त्वा प्र वहतां रथेन । गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथमा वदासि ॥

पू॒षा त्वे॒तो न॑यतु हस्त॒गृह्या॒श्विना॑ त्वा॒ प्र व॑हतां॒ रथे॑न । गृ॒हान्ग॑च्छ गृ॒हप॑त्नी॒ यथासो॑ व॒शिनी॒ त्वं वि॒दथ॒मा व॑दासि ॥

pūṣā tveto nayatu hasta-gṛhyāśvinā tvā pra vahatāṃ rathena | gṛhān gaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃ vidatham ā vadāsi ||

Que Pūṣan te conduise d’ici en avant, te prenant par la main ; que les Aśvins t’emportent plus loin sur leur char. Va vers la maison, devenue maîtresse du foyer, afin que, avec une puissance libre et accordante, tu parles dans l’assemblée (vidátha).

पू॒षा । त्वा॒ । इ॒तः । न॒य॒तु॒ । ह॒स्त॒ऽगृह्य॑ । अ॒श्विना॑ । त्वा॒ । प्र । व॒ह॒ता॒म् । रथे॑न । गृ॒हान् । ग॒च्छ॒ । गृ॒हऽप॑त्नी । यथा॑ । असः॑ । व॒शिनी॑ । त्वम् । वि॒दथ॑म् । आ । व॒दा॒सि॒ ॥पूषा । त्वा । इतः । नयतु । हस्तगृह्य । अश्विना । त्वा । प्र । वहताम् । रथेन । गृहान् । गच्छ । गृहपत्नी । यथा । असः । वशिनी । त्वम् । विदथम् । आ । वदासि ॥pūṣā | tvā | itaḥ | nayatu | hasta-gṛhya | aśvinā | tvā | pra | vahatām | rathena | gṛhān | gaccha | gṛha-patnī | yathā | asaḥ | vaśinī | tvam | vidatham | ā | vadāsi

पूषाPūṣan (the god Pūṣan)
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक) / देवता-नाम
त्वाyou (the bride)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतःthis (one), here
एतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootएत (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
नयतुmay (he) lead
नयतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (नयति)
हस्तगृह्याto be taken by the hand; hand-led
हस्तगृह्या:
कर्म
TypeAdjective
Rootहस्त-गृह्य (समास; गृह्य < √ग्रह्)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्विन् (देवता-द्विवचन-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वहताम्may the two carry/drive
वहताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (वहति)
रथेनwith a chariot
रथेन:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
गृहान्homes; the house(s)
गृहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (गच्छति)
गृहपत्नी(as) house-mistress
गृहपत्नी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगृहपत्नी (समास-प्रातिपदिक; गृह + पत्नी)
यथाas, so that
यथा:
(उपमान/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
असौshe/that one (i.e., you as that woman)
असौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअसद्/असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशिनीself-possessed; having mastery
वशिनी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवशिनी (प्रातिपदिक; वश ‘control, will’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विदथम्assembly; ritual gathering
विदथम्:
अधिकरण (लक्ष्य-क्षेत्र: ‘in/at the assembly’—वेदिक प्रयोग में द्वितीया-निर्देश)
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वदासिyou speak; you will speak
वदासि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (वदति)