Shloka 66

Devanagari script

पदवींदेवतानांचमहर्षीणांचराक्षस ।राजर्षीणांचसर्वेषांगमिष्यसिमयाहतः ।।6.41.66।।

Transliteration

padavīṃ devatānāṃ ca maharṣīṇāṃ ca rākṣasa |

rājarṣīṇāṃ ca sarveṣāṃ gamiṣyasi mayā hataḥ ||6.41.66||

Translation

Ô Rākṣasa ! Quand je t’aurai abattu, tu atteindras l’état que tous obtiennent : les Deva, les grands Ṛṣi et les Rājarṣi eux-mêmes.

Word by Word

• अराक्षसम्: devoid of rākṣasas
• अराक्षसम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ-राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; लोकम् इत्यस्य विशेषणम्

• इमम्: this
• इमम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; लोकम् इत्यस्य विशेषणम्

• लोकम्: world
• लोकम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• कर्ता: (I) will make
• कर्ता: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तृ-प्रत्ययान्त (Agent noun/कर्तृवाचक), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अस्मि इत्यनेन सह भविष्यदर्थे (periphrastic future sense)

• अस्मि: am (as auxiliary: will be)
• अस्मि: क्रिया (सहायकक्रिया/Auxiliary)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद; उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; कर्ता इत्यनेन सह लुट्/परस्मैपद-भविष्यदर्थः (periphrastic future)

• निशितैः: sharp
• निशितैः: करण-विशेषण (Instrument qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निशित (प्रातिपदिक; नि-शि-धातु, क्त; ‘sharpened’)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; शरैः इत्यस्य विशेषणम्

• शरैः: with arrows
• शरैः: करण (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• न: not
• न: सम्बन्ध (निषेध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• चेत्: if
• चेत्: सम्बन्ध (शर्त/Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle: if)

• शरणम्: refuge
• शरणम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अभ्येषि: you will seek/approach
• अभ्येषि: क्रिया (मुख्यक्रिया/Main verb)
• Type: Verb
• Root: अभि-इ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), परस्मैपद; मध्यम-पुरुष, एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आदाय: having taken (back)
• आदाय: पूर्वकाल (क्रियाविशेषण/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having taken/bringing’

• तु: then/indeed
• तु: सम्बन्ध (वाक्यसम्बन्ध/Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधान/विरोधसूचक

• मैथिलीम्: Maithilī (Sītā)
• मैथिलीम्: कर्म (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: मैथिली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ताम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

Context

"O Rakshasa! Even Devatas, sages and even royal sages have also lost their lives, killed by me."

Characters & Entities

• Rāma
• Rāvaṇa
• Devas
• Maharṣis
• Rājarṣis

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

No embodied being escapes the law of mortality; even the highest orders meet their end. The verse strips away exceptionalism and frames death as the inevitable boundary that adharma cannot overrule.

What is the narrative situation?

Rāma foretells Rāvaṇa’s death, asserting that Rāvaṇa too will meet the universal destiny that has befallen even exalted beings.

Which character virtue is emphasized?

Fearlessness grounded in principle: Rāma speaks without hesitation, conveying moral authority and unwavering confidence in the justice of his cause.