Shloka 4

विभीषणाभिषेकः

The Consecration of Vibhishana and Counsel on Crossing the Ocean

Devanagari script

अनुजोरावणस्याहंतेनचाप्यवमानितः ।भवन्तंसर्वभूतानांशरण्यंशरणागतः ।।6.19.4।।

Transliteration

anujo rāvaṇasyāhaṃ tena cāpy avamānitaḥ | bhavantaṃ sarvabhūtānāṃ śaraṇyaṃ śaraṇāgataḥ ||6.19.4||

Translation

Je suis le frère cadet de Rāvaṇa, et par lui j’ai été outragé. Vers toi je viens en quête d’asile, toi qui es le refuge de tous les êtres.

Word by Word

• अनुजः: younger brother
• अनुजः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: अनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• रावणस्य: of Rāvaṇa
• रावणस्य: सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), प्रथमा, एकवचन

• तेन: by him
• तेन: करण (Karaṇa/Agent-in-passive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• अपि: also; even
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थक-निपात (also/even)

• अवमानितः: insulted; dishonoured
• अवमानितः: कर्ता (Kartā/Subject, experiencer)
• Type: Adjective
• Root: अव-मान् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘I (was) insulted’

• भवन्तम्: you
• भवन्तम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आदरार्थक-प्रयोग (honorific ‘you’)

• सर्वभूतानाम्: of all beings
• सर्वभूतानाम्: सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक; √भू)
• Form: कर्मधारय: ‘सर्वाणि भूतानि’; नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• शरण्यम्: worthy of refuge; protector
• शरण्यम्: विशेषण (Qualifier of Karma)
• Type: Adjective
• Root: शरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भवन्तम् विशेषयति

• शरणागतः: one who has come for refuge
• शरणागतः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शरण (प्रातिपदिक) + आगत (प्रातिपदिक; √गम् + क्त)
• Form: उपपद-तत्पुरुष: ‘शरणम् आगतः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

"I am Ravana's younger brother. Having been put to shame I came to seek protection from you who are the protector of all beings " (Vibheeshana said to Rama)."

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Rāvaṇa
• Rāma

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The dharma of śaraṇāgati: admitting one’s situation truthfully and seeking rightful protection from a just protector; it also implies the king’s dharma to protect those who surrender.

What is the narrative situation?

Vibhīṣaṇa introduces himself to Rāma and formally seeks asylum after being humiliated by Rāvaṇa.

Which character virtue is emphasized?

Vibhīṣaṇa’s integrity and courage in choosing dharma over familial allegiance to adharma.