Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 122, Shloka 24
दशरथदर्शनम् — Dasharatha’s Epiphany and Benedictions
Sarga 122
Devanagari script
कृतंकर्मयशश्श्लाघ्यंप्राप्तंतेशत्रुसूदन ।भ्रातृभिःसहराज्यस्थोदीर्घमायुरवाप्नुहि ।।6.122.24।।
Transliteration
kṛtaṃ karma yaśaḥślāghyaṃ prāptaṃ te śatrusūdana |
bhrātṛbhiḥ saha rājyastho dīrgham āyur avāpnuhi ||
Translation
L’acte, digne d’une gloire célébrée, est accompli, ô vainqueur des ennemis. Établi dans le royaume avec tes frères, obtiens une longue vie.
Word by Word
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + कृत (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म-विशेषणम्
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
यशःfame
यशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
श्लाघ्यम्praiseworthy
श्लाघ्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्लाघ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; यशः-विशेषणम्
प्राप्तम्attained
प्राप्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) + प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (यशः) प्राप्तम्
तेyour / for you
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) एकवचन (your) / चतुर्थी (4th) एकवचन (to you); अत्र षष्ठी-सम्बन्धे अधिकम्
शत्रु-सूदनO slayer of enemies
शत्रु-सूदन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (शत्रूणां सूदनः)
भ्रातृभिःwith brothers
भ्रातृभिः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-प्रयोगे अव्ययम् (preposition-like indeclinable)
राज्य-स्थःestablished in the kingdom
राज्य-स्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (राज्ये स्थः)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; आयुः-विशेषणम्
आयुःlife
आयुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अवाप्नुहिattain/enjoy
अवाप्नुहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √आप् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
Characters & Entities
R
RāmaB
brothers (Bharata, Lakṣmaṇa, Śatrughna) (implicit by 'bhrātṛbhiḥ')K
kingdom (rājya)FAQs
Dharma includes stable, shared governance—righteous rule supported by unity among kin and responsibility toward the realm.
Daśaratha blesses Rāma after the successful completion of his mission and envisions his settled reign with his brothers.
Responsible kingship joined with humility and cooperation—strength expressed as protection and stability.