Shloka 11

Devanagari script

रावणध्वजमुद्दिस्यमुमोचनिशितंशरम् ।महासर्पमिवासह्यंज्वलन्तंस्वेनतेजसा ।।6.109.11।।

Transliteration

rāvaṇa-dhvajam uddiśya mumoca niśitaṃ śaram |

mahāsarpam ivāsahyaṃ jvalantaṃ svena tejasā ||6.109.11||

Translation

Visant l’étendard de Rāvaṇa, Rāma décocha une flèche acérée, insoutenable tel un grand serpent, flamboyante de sa propre splendeur.

Word by Word

• रावण-ध्वजम्: Ravana’s standard
• रावण-ध्वजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘रावणस्य ध्वजम्’)

• उद्दिश्य: aiming at
• उद्दिश्य: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: उद् + दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (gerund), ‘aiming at’

• मुमोच: released
• मुमोच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• निशितम्: sharp
• निशितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निशित (निशा/निश् धातोः क्त?; प्रातिपदिकरूपेण)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शरम्)

• शरम्: arrow
• शरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), एकवचन

• महा-सर्पम्: a great serpent
• महा-सर्पम्: Upamana (उपमान)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः कर्मधारयः

• इव: like
• इव: Upamana-marker (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्यय

• असह्यम्: unbearable
• असह्यम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: असह्य (सह् धातोः यत्/कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शरम्)

• ज्वलन्तम्: blazing
• ज्वलन्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्वल् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शरम्)

• स्वेन: with its own
• स्वेन: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (तेजसा)

• तेजसा: splendor/energy
• तेजसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), एकवचन

Context

Glorious Rama aiming at the flag post of Ravana, released an arrow that tore the post and went into the ground.

Characters & Entities

• Rāma
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Focused action in a just cause: dharmic striving is not reckless; it is directed toward a strategic objective that weakens adharma without needless excess.

What is the narrative situation?

Rāma deliberately targets Rāvaṇa’s banner to strike at his battlefield pride and advantage.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s precision and resolve—controlled power guided by purpose.