Shloka 50
Devanagari script
प्राप्तंदुःखंमहद्घोरंक्लेशश्चनिरयोपमः ।।।।अद्यसर्वमहंत्यक्ष्येनिहत्वारावणंरणे ।
Transliteration
prāptaṃ duḥkhaṃ mahad ghoraṃ kleśaś ca nirayopamaḥ |
adya sarvam ahaṃ tyakṣye nihatvā rāvaṇaṃ raṇe ||
Translation
La terrible douleur qui m’a atteint—tourment semblable à l’enfer même—prendra fin aujourd’hui ; car, après avoir abattu Rāvaṇa au combat, je rejetterai tout cela au loin.
Word by Word
यदर्थम्for which purpose
यदर्थम्:
हेतु (Reason/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootयद् + अर्थ (अव्ययीभाव-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव: यस्य अर्थः/येन अर्थेन; अव्यय (adverbial)
वानरम्monkey (belonging to Vanaras)
वानरम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सैन्यम्' इत्यस्य विशेषणम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समानीतम्brought together, assembled
समानीतम्:
विधेय (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + नी (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'सैन्यम्/इदम्' इत्यस्य विधेय/विशेषणम्
इदम्this
इदम्:
कर्म (Karma/Object—apposition to 'सैन्यम्')
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मयाby me
मया:
कर्ता/करण (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कृतःwas made
कृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) predicative; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सुग्रीवः' इत्यस्य विधेय
राज्येin the kingdom (as king)
राज्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/State)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
निहत्वाhaving slain
निहत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
वालिनम्Vali
वालिनम्:
कर्म (Karma/Object of 'निहत्वा')
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
यदर्थम्for which purpose
यदर्थम्:
हेतु (Reason/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootयद् + अर्थ (अव्ययीभाव-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-अव्यय
सागरःocean
सागरः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्रान्तःwas crossed
क्रान्तः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सागरः' इत्यस्य विधेय (crossed)
सेतुःbridge
सेतुः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बद्धःwas built/bound
बद्धः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सेतुः' इत्यस्य विधेय
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सागरेin/on the ocean
सागरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अयम्this
अयम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'पापः' इत्यस्य विशेषणम्
अद्यtoday
अद्य:
क्रियाविशेषण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पापःsinful (one)
पापः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सः' इत्यस्य विशेषणम्
चक्षुर्विषयम्range of sight
चक्षुर्विषयम्:
कर्म (Karma/Object—goal reached)
TypeNoun
Rootचक्षुस् + विषय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: चक्षुषः विषयः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आगतःhas come
आगतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सः' इत्यस्य विधेय
Context
"This great terrific sorrow experienced by me, is like the torture of hell. I will put an end to Ravana today and leave him."
Characters & Entities
R
RāmaR
RāvaṇaR
Raṇa (battle)FAQs
Righteous closure through lawful action: suffering is ended by confronting the source of adharma, not by despair or abandonment of duty.
Immediately before engaging Rāvaṇa decisively, Rāma declares that the long torment will end with Rāvaṇa’s death.
Determination (niścaya) aligned with dharma—firm intent to complete a just mission.