Ramayana — Bala Kanda, Sarga 13, Shloka 27

हयमेध

यज्ञोपक्रमः — Commencement of the Aśvamedha Preparations

Devanagari script

वसिष्ठवाक्यं तच्छ्रुत्वा सुमन्त्रस्त्वरितस्तदा।व्यादिशत्पुरुषांस्तत्र राज्ञामानयने शुभान्।।1.13.27।।

Transliteration

vasiṣṭhavākyaṃ tac chrutvā sumantras tvaritas tadā |

vyādiśat puruṣāṃs tatra rājñām ānayane śubhān || 1.13.27 ||

Translation

Entendant les paroles de Vasiṣṭha, Sumantra se hâta aussitôt et dépêcha là des émissaires vertueux et de bon augure pour faire venir les rois.

Word by Word

• वसिष्ठवाक्यम्: Vasiṣṭha's words
• वसिष्ठवाक्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ-वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वसिष्ठस्य वाक्यम्)

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया

• सुमन्त्रः: Sumantra
• सुमन्त्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुमन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम

• त्वरितः: hastened
• त्वरितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्वरित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सुमन्त्रः)

• तदा: then
• तदा: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (temporal adverb)

• व्यादिशत्: ordered, instructed
• व्यादिशत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-आ-√दिश् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतन-भूत/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पुरुषान्: men, emissaries
• पुरुषान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb)

• राज्ञाम्: of kings
• राज्ञाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• आनयने: in the matter of bringing (them)
• आनयने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आनयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/विषय), एकवचन; भाववाचक-नाम (bringing)

• शुभान्: auspicious, worthy
• शुभान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पुरुषान्)

Context

In accordance with the ascetic's order, righteous Sumantra himself quickly set out to escort Janaka and other kings.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Sumantra
• Kings (rājānaḥ)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is faithful execution of a righteous command: Sumantra responds promptly to the guru-like authority of Vasiṣṭha, supporting the yajña through disciplined service.

What is the narrative situation?

After receiving instructions, Sumantra immediately sends suitable messengers to summon the invited kings.

Which character virtue is emphasized?

Sumantra’s loyalty and efficiency—swift, orderly action in service of a sacred and royal duty.