Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 51, Shloka 10

अयोध्याकाण्डे एकपञ्चाशः सर्गः — Guha’s Vigil and Lakṣmaṇa’s Lament

Night on the riverbank

यो न देवासुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुं युधि।तं पश्य सुखसंविष्टं तृणेषु सह सीतया।।।।

yo na devāsuraiḥ sarvaiḥ śakyaḥ prasahituṁ yudhi |

taṁ paśya sukha-saṁviṣṭaṁ tṛṇeṣu saha sītayā || 2.51.10 ||

Vois : celui que tous les dieux et les asura réunis ne sauraient soutenir au combat repose ici, paisible, sur de simples herbes, auprès de Sītā.

यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
देवासुरैःby gods and demons
देवासुरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदेव + असुर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (देवाश्च असुराश्च), पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘देवासुरैः’ इत्यस्य विशेषणम्
शक्यःpossible (to be)
शक्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेषणम् (possible to be...)
प्रसहितुम्to face/withstand
प्रसहितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootप्र + सह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूप (infinitive: to overpower/withstand/face)
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
सुखसंविष्टम्lying comfortably
सुखसंविष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसुख + संविष्ट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सुखेन संविष्टः), क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘संविष्ट’ (seated/lying), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तृणेषुon the grass
तृणेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
सहwith
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारार्थक-अव्यय (with)
सीतयाwith Sita
सीतया:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Deeply moved to see Lakshmana, scion of the Raghus, keeping awake all night without any pretence for his brother's sake, Guha spoke.

R
Rāma
S
Sītā
D
Devas
A
Asuras

FAQs

True greatness aligns power with humility: though invincible in war, Rāma accepts hardship without complaint, honoring satya and the discipline of exile.

Guha marvels at the contrast between Rāma’s unmatched martial might and his simple sleeping arrangement on grass during exile, alongside Sītā.

Rāma’s humility and endurance (kṣamā/dhairya), and Sītā’s steadfast companionship in hardship.