Previous Verse
Next Verse

Shloka 226

Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)

उशीरबीजे विप्रर्षे यत्र जाम्बूनदं सर: । यहीं विद्युत्प्रभा नामसे प्रसिद्ध दस अप्सराएँ उत्पन्न हुई थीं। ब्रह्मन्‌! त्रिलोकीको नापते समय भगवान्‌ विष्णुने इसी दिशामें अपना चरण रखा था। उत्तर दिशामें भगवान्‌ विष्णुका वह चरणचिह्न (हरिकी पैंड़ी) आज भी मौजूद है। द्विजश्रेष्ठ! ब्रह्मर्ष! उत्तर-दिशाके ही उशीरबीज नामक स्थानमें, जहाँ सुवर्णमय सरोवर है, राजा मरुत्तने यज्ञ किया था

uśīrabīje viprarṣe yatra jāmbūnadaṃ saraḥ | yatrāpsarā daśa vidyutprabhā-nāmāsu prasiddhā utpannāḥ | brahman trilokīṃ nāpayataḥ samaye bhagavān viṣṇur asyāṃ diśi pādaṃ nyadhāt | uttaradiśi tasya viṣṇoḥ pādacihnaṃ (harikī paiṇḍī) adyāpi vidyate | dvijaśreṣṭha brahmarṣe uttaradiśasyaiva uśīrabīja-nāmni deśe yatra suvarṇamayaṃ saraḥ rājā marutto yajñaṃ cakāra |

Yuparṇa dit : «Ô le meilleur des brahmanes, ô voyant ! Dans la région appelée Uśīrabīja se trouve un lac d’or Jāmbūnada. Là naquirent dix apsaras célèbres, connues sous le nom de Vidyutprabhā. Ô brahmane, lorsque le Seigneur Viṣṇu mesura les trois mondes, c’est dans cette direction même qu’il posa son pied. Dans le quartier du nord, cette empreinte de Viṣṇu—nommée Harikī Paiṇḍī—demeure encore aujourd’hui. Ô le plus éminent des deux-fois-nés, ô brahmarṣi ! Dans cette même terre du nord appelée Uśīrabīja, où se trouve le lac d’or, le roi Marutta accomplit jadis un grand sacrifice.»

उशीरबीजेin (the place called) Uśīrabīja
उशीरबीजे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउशीरबीज
FormNeuter, Locative, Singular
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
TypeNoun
Rootविप्रर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
जाम्बूनदम्golden (made of Jāmbūnada gold)
जाम्बूनदम्:
TypeAdjective
Rootजाम्बूनद
FormNeuter, Nominative, Singular
सरःa lake
सरः:
Karta
TypeNoun
Rootसरस्
FormNeuter, Nominative, Singular

युपर्ण उवाच

Y
Yuparṇa
V
Viṣṇu
V
Vidyutprabhā (apsarases)
K
King Marutta
U
Uśīrabīja
J
Jāmbūnada golden lake (saraḥ)
H
Harikī Paiṇḍī (Viṣṇu’s footprint)