Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

त्वया देवासुरे युद्धे वधार्थममरद्विषाम्‌ यथा साहां पुरा दत्त हताश्न विबुधद्विष:,'पूर्वकालमें देवासुर-संग्रामके अवसरपर जैसे आपने देवद्रोही दैत्योंक वधके लिये देवताओंकी सहायता की थी, जिससे वे सारे देवशत्रु मारे गये, महाबाहु अच्युत! उसी प्रकार इस युद्धमें आपने हमें सहायता प्रदान की है। वृष्णिनन्दन! आपने सारथिका कार्य करके हमलोगोंको बचा लिया

tvayā devāsure yuddhe vadhārtham amaradviṣām yathā sahāyāṁ purā dattā hatāś ca vibudhadvīṣaḥ | pūrvakāle devāsura-saṅgrāme yathā tvayā devadrohi-daityānāṁ vadhāya devānāṁ sahāyatā kṛtā, yena te sarve devaśatravo hatāḥ, mahābāho acyuta! tathāsmīn yuddhe tvayāsmākaṁ sahāyatā pradattā | vṛṣṇinandana! tvayā sārathikā-kāryaṁ kṛtvā vayam rakṣitāḥ ||

Vaiśampāyana dit : « De même qu’autrefois, dans la guerre des dieux contre les asura, tu portas secours aux dieux pour anéantir ceux qui haïssaient les Immortels—si bien que tous les ennemis des dieux furent abattus—, ainsi, ô Acyuta aux bras puissants, dans cette guerre tu nous as accordé ton aide. Ô descendant des Vṛṣṇi, en prenant la charge de cocher, tu nous as préservés. »

त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
देव-असुरेin the (battle) of gods and asuras
देव-असुरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेव + असुर
FormMasculine, Locative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
वध-अर्थम्for the purpose of killing
वध-अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootवध + अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
अमर-द्विषाम्of the haters of the immortals (gods)
अमर-द्विषाम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमर + द्विष्
FormMasculine, Genitive, Plural
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
साहाय्यम्help, assistance
साहाय्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसाहाय्य
FormNeuter, Accusative, Singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
दत्तम्given
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
हताःkilled, slain
हताः:
TypeVerb
Rootहन् (हनति)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural
विबुध-द्विषःthe haters of the gods
विबुध-द्विषः:
Karta
TypeNoun
Rootविबुध + द्विष्
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Acyuta (Kṛṣṇa)
V
Vṛṣṇinandana (Kṛṣṇa)
D
Devas (gods)
A
Asuras/Daityas (demons)
D
Devāsura-saṅgrāma (war of gods and demons)
S
Sārathi (charioteer role)