Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Droṇa’s Defensive Stand and Abhimanyu Commissioned to Breach the Cakravyūha (द्रोणानीक-प्रतिरोधः; सौभद्र-नियोजनम्)

धनंजयस्य रूपेण विक्रमेण श्रुतेन च । विनयात्‌ सहदेवस्य सदृशो नकुलस्य च,वह रूप, पराक्रम और शास्त्रज्ञानमें अर्जुनके समान तथा विनयशीलतामें नकुल और सहदेवके तुल्य था

dhanañjayasya rūpeṇa vikrameṇa śrutena ca | vinayāt sahadevasya sadṛśo nakulasya ca ||

Sañjaya dit : Par l’apparence, la prouesse et le savoir, il était tel Dhanañjaya (Arjuna) ; et par l’humilité et la courtoisie, il était comparable à Sahadeva et aussi à Nakula.

धनंजयस्यof Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजयस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Genitive, Singular
रूपेणby/with (his) form/appearance
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
विक्रमेणby/with valor
विक्रमेण:
Karana
TypeNoun
Rootविक्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
श्रुतेनby/with learning (what is heard; Vedic learning)
श्रुतेन:
Karana
TypeNoun
Rootश्रुत
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विनयात्by/with (his) humility/discipline
विनयात्:
Karana
TypeNoun
Rootविनय
FormMasculine, Ablative, Singular
सहदेवस्यof Sahadeva
सहदेवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
सदृशःsimilar, like
सदृशः:
Karta
TypeAdjective
Rootसदृश
FormMasculine, Nominative, Singular
नकुलस्यof Nakula
नकुलस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhanañjaya (Arjuna)
S
Sahadeva
N
Nakula

Educational Q&A

The verse highlights an ideal of integrated excellence: martial capability and scriptural learning should be balanced with vinaya (humility and disciplined conduct). True worth is measured not only by power and knowledge but also by modesty and ethical demeanor.

Sañjaya describes a warrior by comparing his qualities to well-known Pandava exemplars—Arjuna for form, valor, and learning, and Nakula and Sahadeva for humility—thereby situating the listener’s understanding through familiar standards of excellence.