Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Droṇa Encircled at Night: Coalition Advance and Battlefield Omens (द्रोणपर्यावरणं रात्रियुद्धवर्णनम्)

दुर्मुखो दुःसहश्वैव विकर्णश्र शलस्तथा । विन्दानुविन्दौ सुमुखो दीर्घबाहु: सुदर्शन:,महाराज! उस समय आपके पुत्रोंने भीमसेनका सामना करके उन्हें रोका। दुःशल, चित्रसेन, कुण्डभेदी, विविंशति, दुर्मुख, दुःसह, विवर्ण, शल, विन्द, अनुविन्द, सुमुख, दीर्घबाहु, सुदर्शन, वृन्दारक, सुहस्त, सुषेण, दीर्घलोचन, अभय, रौद्रकर्मा, सुवर्मा और दुर्विमोचन--इन शोभाशाली रथिश्रेष्ठ वीरोंने अपने सैनिकों और सेवकोंके साथ सावधान एवं प्रयत्नशील होकर समरांगणमें भीमसेनपर धावा किया

sañjaya uvāca |

durmukho duḥsahaś caiva vikarṇaś śalaḥ tathā |

vindānuvindau sumukho dīrghabāhuḥ sudarśanaḥ ||

Sañjaya dit : « Durmukha et Duḥsaha, ainsi que Vikarṇa et Śala ; Vindā et Anuvindā ; Sumukha, Dīrghabāhu et Sudarśana—ô roi—ceux-là aussi affrontèrent Bhīmasena et le retinrent. Dans la mêlée, les princes kauravas et leurs plus grands guerriers de char, vigilants et s’employant avec leurs troupes et leurs suivants, se ruèrent ensemble pour abattre Bhīma. »

दुर्मुखःDurmukha (a warrior; 'evil-faced')
दुर्मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःसहःDuhsaha (a warrior; 'hard to endure')
दुःसहः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःसह
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विकर्णःVikarna (a warrior; 'having deformed ears')
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
शलःShala (a warrior)
शलः:
Karta
TypeNoun
Rootशल
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/so too
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
विन्दःVinda (a warrior)
विन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootविन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुविन्दःAnuvinda (a warrior)
अनुविन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुविन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमुखःSumukha (a warrior; 'good-faced')
सुमुखः:
Karta
TypeNoun
Rootसुमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
दीर्घबाहुःDīrghabāhu (a warrior; 'long-armed')
दीर्घबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootदीर्घबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सुदर्शनःSudarśana (a warrior; 'good-looking')
सुदर्शनः:
Karta
TypeNoun
Rootसुदर्शन
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (Mahārāja, implied addressee)
B
Bhīmasena (Bhīma)
D
Durmukha
D
Duḥsaha
V
Vikarṇa
Ś
Śala
V
Vindā
A
Anuvindā
S
Sumukha
D
Dīrghabāhu
S
Sudarśana

Educational Q&A

The passage highlights how war amplifies collective passions—many rush together against a single formidable foe. Ethically, it underscores the tragic momentum of adharma-driven conflict: valor and effort are present, yet they serve a destructive end rather than reconciliation or righteous restraint.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that several Kaurava warriors (named in the verse) confront Bhīma on the battlefield, attempting to check his advance; in the broader Gītā Press context, they charge him together with their troops and attendants.