Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Droṇa’s Rebuke to Duryodhana after Jayadratha’s Fall (द्रोणेन दुर्योधनं प्रति प्रत्युक्तिः)

संरब्धानां प्रवीराणां समरे दृढकर्मणाम्‌ | तत्रासीत्‌ सुमहाशब्दस्तुमुलो लोमहर्षण:,वे सभी प्रमुख वीर रोषावेशसे परिपूर्ण हो समरभूमिमें सुदृढ़ पराक्रम कर दिखानेवाले थे। वहाँ उन सबका महान्‌ एवं तुमुल कोलाहल रोंगटे खड़े कर देनेवाला था

saṃrabdhānāṃ pravīrāṇāṃ samare dṛḍhakarmaṇām | tatrāsīt sumahāśabdas tumulo lomaharṣaṇaḥ ||

Sañjaya dit : Lorsque les plus grands héros, enflammés de colère et fermes dans l’action, poussèrent l’assaut au combat, il s’éleva là un vacarme immense—assourdissant et tumultueux—si violent qu’il faisait se hérisser les cheveux. Le vers souligne que, lorsque la fureur et la résolution guerrière se déchaînent ensemble, elles accroissent la violence et la terreur psychologique de la guerre.

संरब्धानाम्of the enraged/impassioned
संरब्धानाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसंरब्ध (√रभ्/रम्भ्, क्त-प्रत्यय; 'सं' उपसर्ग)
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रवीराणाम्of the foremost heroes
प्रवीराणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्रवीर
FormMasculine, Genitive, Plural
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
दृढकर्मणाम्of those of firm deeds/steady action
दृढकर्मणाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootदृढकर्मन्
FormMasculine, Genitive, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Root√अस्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
सुमहाशब्दःa very great sound/uproar
सुमहाशब्दः:
Karta
TypeNoun
Rootसुमहाशब्द
FormMasculine, Nominative, Singular
तुमुलःtumultuous
तुमुलः:
Karta
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormMasculine, Nominative, Singular
लोमहर्षणःhair-raising (causing horripilation)
लोमहर्षणः:
Karta
TypeAdjective
Rootलोमहर्षण
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya